Acht beroemde werken van El Lissitzky

Acht beroemde werken van El Lissitzky
Acht beroemde werken van El Lissitzky

Acht beroemde werken van El Lissitzky

Lazar Markovitsj Lisitski oftewel El Lissitzky (Potsjinok, Rusland, 22 of 23 november 1890 – Moskou, 30 december 1941), was een Russisch-Joods kunstenaar, schilder, graficus, architect, typograaf en fotograaf.

Lissitzky was een van de toonaangevende kunstenaars in de Russische avant-garde van het begin van de 20e eeuw. Samen met zijn vriend en mentor Malevich ontwikkelde hij vanuit het kubisme en het futurisme het suprematisme. Zijn werk heeft grote invloed gehad op het constructivisme, Bauhaus en De Stijl.


Lees hier ->>> meer over kunst op deze website…
Hier ->>> vind je 100 beroemdste schilders aller tijden op deze website…
Zie hier ->>> ook de de 100 beroemdste schilderijen aller tijden op deze website…

Acht beroemde werken van El Lissitzky


Untitled – El Lissitzky

Untitled - El Lissitzky (ca. 1919–1920)
Untitled – El Lissitzky (ca. 1919–1920)

Dit schilderij onthult de principes van Suprematisme dat El Lissitzky geabsorbeerd onder invloed van Kazimir Malevichin. Met een meer pragmatisch temperament dan dat van zijn mentor, is Lissitzky al snel een van de leidende exponenten van constructivisme. In de jaren 1920, toen hij in Duitsland woonde, heeft hij een belangrijke invloed op zowel het Nederlandse De Stijlgroep en de artiesten van de Duitse Bauhaus.

Net als Malevich gelooft Lissitzky in een nieuwe kunst die de traditionele beeldstructuur, gecentraliseerde compositieorganisatie, mimesis en perspectivische consistentie verwierp. In dit werk lijkt de ladder van felgekleurde vormen door een onbepaalde ruimte te zweven.

Ruimtelijke relaties worden gecompliceerd door de sluier van witte kleur die deze vormen scheidt van de grote grijze diagonaal. De kronkelende lijn verandert van kleur als hij door de verschillende rechthoeken gaat die als metaforen kunnen dienen voor verschillende kosmische vlakken.


Proun 19D – El Lissitzky

Proun 19D - El Lissitzky (1920 of 1921)
Proun 19D – El Lissitzky (1920 of 1921)

Tussen 1919 en 1927 maakte El Lissitzky een groot aantal schilderijen, prenten en tekeningen waarnaar hij verwees met het woord Proun Uitgesproken als pro-oon is dit een acroniem voor ‘project for the affirmation of the new’ in het Russisch.

Lissitzky’s stijl weerspiegelt zijn opleiding als architect in Duitsland voor de Eerste Wereldoorlog. Ook zien we de invloed van Kazimir Malevich, een collega-leraar aan de kunstacademie van Vitebsk.

Lissitzky’s radicale heropvatting van ruimte en materiaal is een metafoor voor en visualisatie van de fundamentele transformaties in de samenleving waarvan hij dacht dat die het gevolg zouden zijn van de Russische Revolutie.

Dit werk is te vinden in het MoMa.


Versla de Witten met de Rode Wig – El Lissitzky

Versla de Witten met de Rode Wig - El Lissitzky (1919-1920)
Versla de Witten met de Rode Wig – El Lissitzky (1919-1920)

Dit is een lithografische Sovjet-propagandaposter uit 1919-1920 ontworpen door El Lissitzky. Het affiche is een abstract werk in de stijl van het constructivisme. Het werd tijdens de Russische Burgeroorlog gemaakt als propaganda voor het Rode Leger.

De rode wig in de illustratie symboliseert de bolsjewieken (het communistische Rode Leger) die de Witten (de anticommunistische troepen), voorgesteld door een witte cirkel, verslaan. De woorden uit de titel zijn in het Russisch op het affiche afgedrukt.

De afbeelding werd populair in het Westen toen Lissitzky in 1921 naar Duitsland verhuisde.


New Man – El Lissitzky

New Man - El Lissitzky (1923)
New Man – El Lissitzky (1923)

El Lissitzky had de ongebruikelijke onderscheiding een belangrijk lid te zijn van zowel de Russische als de West-Europese avant-gardes. Hij leverde een belangrijke bijdrage aan de joodse culturele renaissance in Rusland, door kinderboeken te illustreren, tijdschriften te ontwerpen en mede-oprichter van een Jiddische uitgeverij.

In opdracht van Marc Chagall aanvaardde Lissitzky in 1919 het directeurschap van de grafische werkplaats van het Vitebsk Art Institute. Na de komst van Kazimir Malevich op de school werd Lissitzky sterk beïnvloed door het suprematisme en begon in een abstracte stijl te werken.

Hij vond beeldspraak uit die bekend staat als Proun (Project voor de bevestiging van het nieuwe). Dit bestond uit afbeeldingen van zwevende architectonische structuren die een ingebeelde driedimensionale ruimte bezetten waardoor men zich boven, onder en door kon bewegen. De Proun-stijl is te zien in New Man,

Het is ook de naam van een personage in de baanbrekende Russische futuristische opera Victory over the Sun uit 1913. Na het zien van een productie uit 1920 in Vitebsk, bewerkte Lissitzky de opera voor een cast van mechanische poppen.

Zijn ontwerpen bevatten de geometrie en het beperkte kleurenpalet van het suprematisme en de multidimensionaliteit van de Proun-afbeeldingen.


Zelfportret / The Constructor – El Lissitzky (1924)

Zelfportret / The Constructor - El Lissitzky (1924)
Zelfportret / The Constructor – El Lissitzky (1924)

De essentie van New Vision-fotografie komt duidelijk tot uiting in deze foto, beter bekend als The Constructor. Lissitzky’s hand, die een kompas vasthoudt, wordt bovenop een shot van zijn hoofd geplaatst dat zijn oog expliciet benadrukt.

De foto is samengesteld uit zes verschillende belichtingen en versmelt Lissitzky’s personae als fotograaf (oog) en maker van beelden (hand) tot één enkele gelijkenis.

Lissitzky bestrijdt het idee dat pure fotografie een enkele, onbemiddelde waarheid biedt. Maar in plaats daarvan was Lissitzky van mening dat montage, met zijn gelaagdheid van de ene betekenis over de andere, de kijker ertoe aanzet de wereld te heroverwegen. Het markeert dus een conceptuele verschuiving in het begrip van wat een afbeelding kan zijn.


Iron in clouds’, for Strastnoy Boulevard – El Lissitzky

Iron in clouds', for Strastnoy Boulevard - El Lissitzky (1925)
Iron in clouds’, for Strastnoy Boulevard – El Lissitzky (1925)

Four (arithmetic) actions – El Lissitzky

Four (arithmetic) actions - El Lissitzky (1928)
Four (arithmetic) actions – El Lissitzky (1928)

De vier (rekenkundige) acties zijn in 1928 door El Lissitzky in constructivistische stijl gemaakt. In 1928 maakte hij enkele schetsen voor een kinderboek genaamd ‘Optellen, Aftrekken, Vermenigvuldigen, Delen’, waarin de tekenacteurs die de ‘actie’ van de vier rekenkundige bewerkingen uitvoeren, zijn cijfers en letters die zijn getekend om eruit te zien als verschillende Sovjet-typen: arbeiders, boeren en soldaten van het Rode Leger.


USSR, Russische Ausstellung – El Lissitzky (1929)

USSR, Russische Ausstellung - El Lissitzky (1929)
USSR, Russische Ausstellung – El Lissitzky (1929)

Deze poster is gemaakt voor een tentoonstelling in 1929 in het Kunstwerbemuseum of Museum voor Decoratieve Kunsten in Zürich. Lissitzky’s constructivistische kunst en zijn politieke overtuigingen zijn op dit punt in zijn carrière ook vrijwel uitwisselbaar geworden. In dit werk doemen de twee kolossale bustes van een man en een vrouw op boven de uitgestrekte horizontale structuur.

Deze cijfers zijn samengevoegd om de gelijkheid van de seksen in het communistische idioom te benadrukken. Ze vormen ook de essentie van de staat. Lissitzky had al lang voor ogen dat zijn landgenoten naar nieuwe hoogten zouden stijgen, zowel fysiek als spiritueel.