, , , ,

Top 10 landen met de oudste grondwet

Top 10 landen met de oudste grondwet

Landen met de oudste grondwet

Over het algemeen zijn alle grondwetten in principe hetzelfde. Grondwetten schetsen de rechtssystemen van een land en beschrijven ook de rechten van zijn burgers.

Veel van de grondwetten in de wereld zijn oorspronkelijk een paar eeuwen geleden geschreven, maar zijn in de loop der jaren indien nodig gewijzigd. Lees meer..


Lees hier → meer over politiek op deze website.


Top 10 landen met de oudste grondwet

Bron: Wikipedia


10. Grondwet van Canada

Datum bekrachtiging: 1 juli 1867
Laatst gewijzigd: 1982
Auteur(s): Canadese Confederatie
Regeringsvorm: Federale parlementaire constitutionele monarchie

De grondwet van Canada is in 1867 geschreven als de British North America Act. Dit jaar is ook de geboorte van Canada, dat is gesticht toen vier Britse koloniën in Noord-Amerika besloten zich te verenigen en één enkele, zelfbesturende confederatie onder de Britse Kroon te vormen.

Hoewel Canada een zelfbesturende natie is, is het nog steeds een onderdeel van het Britse Gemenebest.

De Canadese grondwet schetst het regeringssysteem van het land, inclusief de structuur van het parlement, de manier waarop verkiezingen werken, de rol van de monarchie en de machtsverdeling tussen de federale overheid en de provincies.

De grondwet is voor het laatst bijgewerkt in 1982 en bevatte een lang deel dat bekend staat als het Canadese Handvest van Rechten en Vrijheden, waarin de burgerrechten van elke Canadese burger zijn vastgelegd. De wet van 1982 beschrijft ook het proces voor het wijzigen van constitutionele wetten.


9. Constitutionele wet van het Koninkrijk Denemarken

Datum bekrachtiging: 5 juni 1849
Laatst gewijzigd: 5 juni 1953
Auteur(s): DG Monrad en Orla Lehmann
Regeringsvorm: Unitaire parlementaire constitutionele monarchie

Zoals veel van de landen op deze lijst is het Koninkrijk Denemarken zowel een monarchie als een democratie. Als constitutionele monarchie wordt de macht van de vorst beperkt door de grondwettelijke wet van het koninkrijk Denemarken , die dateert uit 1849.

De Grondwet is het belangrijkste stuk wetgeving in Denemarken en alle andere wetten moeten hieraan voldoen.

De grondwettelijke wet is voor het laatst gewijzigd op 5 juni 1952. De oorspronkelijke wet uit 1849 telde 100 secties, maar dit is teruggebracht tot 89 secties, gegroepeerd in 11 hoofdstukken.

De grondwettelijke wet schetst niet alleen de Deense democratie, maar legt ook de rechten en plichten van individuele burgers vast. Denk aan de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van godsdienst en de verplichte militaire dienst.


Zie hier de Top 10 grootste risico’s 2024 volgens Time Magazine.


8. Zwitserse federale grondwet

Datum bekrachtiging: 12 september 1848
Laatst gewijzigd: 8 mei 2014
Auteur(s): Federale Vergadering
Regeringsvorm: Federale semi-directe democratie onder een meerpartijenstelsel-onafhankelijke regierepubliek

De Zwitserse federale grondwet is voor ingevoerd op 12 september 1848 en vormte de oprichting van de Zwitserse federale staat. Zwitserland werd sterk beïnvloed door de Amerikaanse grondwet en door de idealen van de Franse Revolutie.

Om de Zwitserse federale grondwet op te stellen, werd een Federale Vergadering opgericht, een tweekamerstelsel bestaande uit de Nationale Raad en de Raad van Staten.

Bovendien voorzag de Zwitserse federale grondwet zijn burgers van een verklaring van fundamentele individuele rechten, een federale regering en een federaal gerechtshof.

Deze grondwet uit 1848 is later in 1874 herschreven. De moderne Zwitserse federale grondwet werd op 18 april 1999 geratificeerd en verving rechtstreeks de grondwet uit 1874.


Zie hier de beste politieke films – Een top 22.


7. Grondwet van Luxemburg

Datum bekrachtiging: 12 oktober 1841
Laatst gewijzigd: 18 oktober 2016
Auteur(s): Willem II
Regeringsvorm: Unitaire parlementaire constitutionele monarchie

De grondwet van Luxemburg is voor het eerst geschreven in 1841, slechts twee jaar nadat Luxemburg een soevereine natie werd. De huidige grondwet dateert uit 1868 en is voor het laatst gewijzigd in 2016. De Luxemburgse grondwet bestaat uit 121 artikelen, verdeeld in 13 hoofdstukken.

Net als elke andere grondwet beschrijft de Luxemburgse grondwet de constituerende fundamenten van de staat, de garantie van de rechten en vrijheden van de burgers van het land, en de organisatie van de machten.

Hoewel de grondwet van Luxemburg sinds 1841 verschillende keren is herzien, vond een van de grootste veranderingen plaats in 1919 .

Na die herziening van de grondwet kregen alle burgers van de wettelijke leeftijd, destijds 21 jaar (verlaagd tot 18 in 1972), stemrecht. Voorheen mochten alleen mannen van 25 jaar en ouder die een bepaald bedrag aan belasting betaalden, stemmen.


6. Grondwet van België

Datum bekrachtiging: 7 februari 1831
Laatst gewijzigd: 1993
Auteur(s): Nationaal Congres
Regeringsvorm: Federale parlementaire constitutionele monarchie

De grondwet van België is op 7 februari 1831 goedgekeurd. Dit nadat het Nationaal Congres in november van het voorgaande jaar voor het eerst bijeenkwam om besprekingen te beginnen over de oprichting van een nieuwe regering.

Hoewel de Belgische Grondwet een origineel document is, is zij geïnspireerd door de Franse grondwetten van 1791, 1814 en 1830, de Nederlandse grondwet van 1814 en het Engelse constitutionele recht.

Sinds 1831 is België een parlementaire monarchie met drie bestuursniveaus: de wetgevende, de uitvoerende en rechterlijke macht. Naast het vastleggen van de wetten en het bestuur van het land, voorziet de Belgische Grondwet in rechten en vrijheden voor haar burgers.

Volgens de Grondwet zijn alle Belgen gelijk voor de wet en kan geen enkele burger op welke manier dan ook zijn of haar vrijheid worden ontzegd, behalve op bevel van een rechtbank.


Zie hier 10 politieke gevangenen die leiders werden.


5. Grondwet van het Koninkrijk der Nederlanden

Datum bekrachtigd: bronnen verschillen; ca.1814/1815
Laatst bekrachtiging: 1983
Auteur(s): Commissie onder leiding van Gijsbert Karel van Hogendorp en Willem I der Nederlanden
Regeringsvorm: Semi-federale parlementaire constitutionele monarchie

De Grondwet van het Koninkrijk der Nederlanden dateert van rond 1814 of 1815 en is enkele malen gewijzigd. De eerste grote herziening vond plaats in 1848 en bracht een systeem van parlementaire democratie tot stand. De huidige versie van de Nederlandse Grondwet dateert uit 1983.

Zoals alle grondwetten combineert de Grondwet van het Koninkrijk der Nederland de regels voor het Nederlandse regeringssysteem en de fundamentele rechten voor de burgers van het land.

Enkele van de rechten die in de Nederlandse Grondwet staan, zijn onder meer: ​​vrijheid van meningsuiting, het recht op privacy, het recht om te stemmen en zich verkiesbaar te stellen en het recht op gelijke behandeling.

De Grondwet van het Koninkrijk der Nederlanden is eigenlijk pas het op één na belangrijkste document van het land. Het is ondergeschikt aan het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Dit statuut regelt de constitutionele relatie regelt tussen de verschillende staten die het Koninkrijk vormen (Nederland, Curaçao, Sint Maarten en Aruba).


Zie hier de Top 180 landen met de meeste persvrijheid 2023 (en de minste).


4. Grondwet van Noorwegen

Datum bekrachtiging: 17 mei 1814
Laatst gewijzigd: 13 mei 2014
Auteur(s): Noorse grondwetgevende vergadering
Regeringsvorm: Unitaire parlementaire constitutionele monarchie

De grondwet van Noorwegen of Kongeriget Norges Grundlov is op 17 mei 1814 aangenomen en is een van de oudste bestaande grondwetten ter wereld.

De Noorse grondwet is qua aard vergelijkbaar met de Amerikaanse grondwet en is gebaseerd op de principes van: de soevereiniteit van het volk, de scheiding der machten en mensenrechten.

De Noorse grondwet voorziet ook in drie verschillende takken van de regering: de wetgevende, budgettaire en toezichthoudende macht.

De toezichthoudende mach berust bij de Storting. De uitvoerende macht berust bij de Koning en de Raad. De rechterlijke macht berust bij de Hooggerechtshoven, de ondergeschikte rechtbanken en het Court of Impeachment.

Vanaf het begin erkende de grondwet van Noorwegen de fundamentele mensenrechten die het land heeft proberen te handhaven. Noren behoren zelfs tot de gelukkigste en meest welvarende mensen ter wereld.


3. Grondwet van de Republiek Polen

Datum bekrachtiging: 3 mei 1791
Laatst gewijzigd: 21 oktober 2009
Auteur(s): Historisch – Ignacy Potocki, Hugo Kołłątaj, koning Stanisław August Poniatowski, Stanisław Małachowski, Stanisław Staszic en Scipione Piattoli; Modern – Komisja Konstytucyjna en Zgromadzenia Narodowego
Regeringsvorm: Unitaire semi-presidentiële constitutionele republiek

Hoewel de grondwet van San Marino technisch gezien ouder is, wordt de Poolse grondwet van 3 mei 1791 algemeen beschouwd als de op één na oudste moderne grondwet ter wereld en de oudste van Europa.

De grondwet van 1791 was bedoeld om een ​​effectievere constitutionele monarchie te vestigen, die een duidelijke scheiding kende tussen de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht.

Latere grondwetten zijn geïnspireerd op de ideeën in de grondwet van 3 mei 1791. De moderne grondwet van Polen werd in 1997 van kracht en werd voor het laatst gewijzigd in 2009.

Hoewel de Poolse grondwet van 3 mei 1791 van historisch belang is voor het land – 3 mei is een Poolse nationale feestdag – was de grondwet slechts één jaar van kracht vanwege de Russisch-Poolse oorlog van 1792.


2. Grondwet van de Verenigde Staten

Datum bekrachtiging: 21 juni 1788
Laatst gewijzigd: 5 mei 1992
Auteur(s): Constitutionele Conventie
Regeringsvorm: Federale presidentiële constitutionele republiek

Hoewel de grondwet van San Marino bijna 200 jaar ouder is, wordt de grondwet van de Verenigde Staten vaak beschouwd als de oudste grondwet ter wereld, Dit omdat niet de hele grondwet van San Marino is gecodificeerd.

Bovendien was de grondwet van de Verenigde Staten de eerste permanente grondwet in zijn soort en beïnvloedde deze de grondwetten van verschillende andere landen.

De grondwet van de Verenigde Staten is op 21 juni 1788 geratificeerd nadat negen van de dertien oorspronkelijke staten hadden ondertekend. Sindsdien is de grondwet van de Verenigde Staten 27 keer gewijzigd, waarbij de eerste tien amendementen gezamenlijk bekend staan ​​als de Bill of Rights.

Veel van de grondleggers van de Verenigde Staten hebben de grondwet niet ondertekend, waaronder Thomas Jefferson, John Adams, Samuel Adams, Patrick Henry en John Hancock.


1. Grondwet van San Marino

Datum bekrachtiging: 8 oktober 1600
Laatst gewijzigd: 2002
Auteur(s): Camillo Bonelli
Regeringsvorm: Unitaire parlementaire diarchische regierepubliek

De grondwet van San Marino dateert uit 1600 en is sindsdien voortdurend in gebruik, waardoor het de oudste grondwet ter wereld is. De grondwet van het land is echter niet gecodificeerd, wat betekent dat niet alle elementen ervan wet zijn. Daarom wordt de grondwet van de Verenigde Staten ook vaak als de oudste genoemd.

Het huidige rechtssysteem van San Marino is nog steeds gebaseerd op deze grondwet uit 1600 en geldt dus als de oudste nog bestaande grondwet ter wereld.

De grondwet van San Marino of Statuta Decreta ac Ordinamenta Illustris Reipublicae ac Perpetuae Libertatis Terrae Sancti Marini is in het Latijn geschreven en opgenomen in zes boeken. De vertaling luidt: Wettelijke decreten en verordeningen van de illustere Republiek en de eeuwige vrijheid van het land Sancti Marinus.

Deze gronwet is voor het laatst gewijzigd in 2002 toen de Declaration of Citizen Rights uit 1974 zijn ingevuld. De grondwet van San Marino is stevig beïnvloed door het Corpus Juris Civilis en het Romeinse gewoonterecht.


Top 10 landen met de oudste grondwet

  1. San Marino – 8 oktober 1600
  2. Verenigde Staten – Datum bekrachtigd: 21 juni 1788
  3. Republiek Polen – 3 mei 1791
  4. Noorwegen – 17 mei 1814
  5. Koninkrijk der Nederlanden – 29 maart 1814
  6. België – 7 februari 1831
  7. Luxemburg – 12 oktober 1841
  8. Zwitserland – 12 september 1848
  9. Denemarken – 5 juni 1849
  10. Canada – 1 juli 1867