Top 30 belangrijkste filosofen van de 20e eeuw

Bertrand Russell - Top 30 belangrijkste filosofen van de 20e eeuw
Bertrand Russell - Top 30 belangrijkste filosofen van de 20e eeuw

Belangrijkste filosofen van de 20e eeuw

De twintigste eeuw heeft een rijke schakering aan ideeën opgeleverd. Laat je gedachten verwennen door deze prachtige diversiteit aan gedachten. De korte biografieën worden on de loop der tijd aangevuld. Lees meer.


Lees hier ->>> meer over filosofie op deze website.


Top 30 belangrijkste filosofen van de 20e eeuw

Op Leiters blog is de vraag gesteld: ‘Wie is de belangrijkste filosoof van de 20e eeuw?’ Dit was ingegeven door de bewering van Jim Holt in een NYT-boekbespreking dat dat Wittgenstein zou zijn.

Hieronder een rangschikking van de filosofen die op de lijst van Leiter staan, gesorteerd op ‘Fame’. Dit is gemeten in dBHa, de internationale logaritmische eenheid voor ‘Fame’.

Zie hiervoor ook Schuman: Measuring Fame Quantitatively. IV. Who’s the Most Famous of Them All? Annals of Improbable Research Online, 28 februari 2009.


30. Rudolf Carnap

Ronsdorf (bij Barmen, nu Wuppertal), 18 mei 1891 – Santa Monica (California), 14 september 1970

Rudolf Carnap
Rudolf Carnap

Carnap was een Duitse filosoof en de belangrijkste vertegenwoordiger van het logisch positivisme. Het logisch positivisme is een analytische stroming die elke waarheidsclaim die niet empirisch kan worden vastgesteld, zoals ethische, metafysische en religieuze uitspraken, verwerpt.

Een uitspraak is alleen zinvol als de waarheid of onwaarheid ervan zintuiglijk of door ervaring kan worden vastgesteld. De stelling als ‘God bestaat’ hebben daarom geen enkele betekenis. Dit omdat ze niet geverifieerd of gefalsifieerd kunnen worden.

Tevens was hij verbonden met de Wiener Kreis.


29. Martha Nussbaum

Craven, New York, 6 mei 1947

Martha Nussbaum
Martha Nussbaum

Nussbaum is een Amerikaans filosoof en hoogleraar rechtsfilosofie en ethiek aan de Universiteit van Chicago. Ze is met name geïnteresseerd in klassieke filosofie, politieke filosofie, feminisme en ethiek.

Zij onderzoekt wat het goede leven inhoudt en hoe we te werk moeten gaan om het te verkrijgen. Ook denkt Nussbaum na in welk politiek systeem goede levens realiseerbaar zijn.

De ethiek zou zich moeten richten op de ‘drie bronnen van kwetsbaarheid’: pluraliteit van waarden (waarden zijn variabel naar gelang de situatie), passies en hechting.


28. W. V. O. Quine

Willard Van Orman Quine, Akron, Ohio, 25 juni 1908 – Boston, 25 december 2000

W. V. O. Quine
W. V. O. Quine

Quine was een invloedrijk Amerikaans filosoof en logicus in de analytische traditie uit de 20e eeuw. Hij trachtte pragmatisme te verzoenen met logisch positivisme.

Hij pleitte ook voor ontologische relativiteit in de wetenschap, bekend als de stelling van Duhem-Quine.


27. G. E. Moore

George Edward Moore
(Londen, 4 november 1873 – Cambridge, 24 oktober 1958)

 G. E. Moore
G. E. Moore

Moore was een invloedrijk Engels filosoof en hoogleraar werd aan de Universiteit van Cambridge. Met Gottlob Frege, Bertrand Russell en Ludwig Wittgenstein wordt hij gerekend tot grondlegger van de analytische filosofie. Samen met Russell leidde hij de afwending van het idealisme in de Britse filosofie.

Zijn carrière bracht hij voornamelijk door aan de universiteit van Cambridge, waar hij naast Bertrand Russell en later Ludwig Wittgenstein doceerde. De periode van hun overlap daar wordt de ‘gouden eeuw’ van de Cambridge-filosofie genoemd.

Het belangrijkste kenmerk van de analytische filosofie is de nadruk op argumentatieve helderheid en precisie. Dit door gebruik te maken van formele logica, conceptuele analyse en, in mindere mate, van wiskunde en natuurwetenschappen.

Ray Monk beschrijft hem als ‘de meest gerespecteerde filosoof van zijn tijd’.


26. Luce Irigaray

Blaton, 3 mei 1930

Luce Irigaray
Luce Irigaray

Irigaray is een Belgische filosofe, psychoanalytica, taalkundige en feministe. Zij wijst op de lichamelijke, culturele en maatschappelijke verschillen tussen vrouwen en mannen.

Dit is haar op kritiek uit feministische hoek komen te staan. Irigaray zou deze verschillen eeuwigheidswaarde toekennen en ze daarmee bevestigen. Toch is dit niet wat Irigaray bedoelt.

Zij betoogt veeleer dat de verschillen (de seksuele differentie) maatschappelijk ontstaan, en daardoor weliswaar bestaan, maar van maatschappij tot maatschappij verschillen. Deze verschillen hebben geen universele geldigheid, maar als zij eenmaal gevormd zijn, dient het individu er wel mee in het reine te komen.

Belevingswereld

Mannen worden bijvoorbeeld, in de westerse maatschappij, veelal als rationeler beschouwd en vrouwen als emotioneler. Iragaray bestrijdt juist dat dit onderscheid wezenlijk is.

Volgens Irigiray is de belevingswereld van mannen en vrouwen verschillend, vrouwen moeten dus niet hetzelfde proberen te worden als mannen maar een eigen vrouwelijke identiteit ontwikkelen.


25. Hilary Putnam


24. Ernst Cassirer


23. Donald Davidson


22. Bernard Williams

Bernard Arthur Owen Williams
(Westcliff-on-Sea, 21 september 1929 – Rome, 10 juni 2003)

Bernard Williams

Williams was een Brits filosoof gespecialiseerd in de ethiek. Hij is door de krant The Times de ‘briljantste en belangrijkste Britse filosoof van zijn tijd’ genoemd en is één van de meest invloedrijke ethici van de tweede helft van de 20e eeuw.

Williams is vooral bekend als criticus van utilitarisme, kantianisme en de systematische benadering in de moraalfilosofie in het algemeen. Hij weidde zich het aan pluralisme en aan het bevrijden van de filosofie van vooroordelen. Williams concentreerde hij zich op de rijkdom van hoe de dingen werkelijk zijn.

Hier ->>> vind je een aardig voorbeeld van zijn ideeën.


21. Julia Kristeva


20. Alfred North Whitehead


19. Maurice Merleau-Ponty


18. Judith Butler


17. John Rawls


16. Henri Bergson


15. Hans-Georg Gadamer


14. Theodor Adorno


13. Karl Popper

Karl Raimund Popper
Wenen, 28 juli 1902 – Londen, 17 september 1994

Karl Popper
Karl Popper

Popperwas een Oostenrijks-Britse filosoof die algemeen i één van de grootste wetenschapsfilosofen van de 20e eeuw. Daarnaast was hij een belangrijk sociaal en politiek filosoof.

Hij was verdediger van de liberale democratie en de principes van sociale kritiek waar deze op is gebaseerd, en een onwrikbaar tegenstander van autoritarisme.

Popper is het bekendst geworden door zijn weerlegging van het klassieke model van wetenschap als een proces van observatie en inductie, zijn pleidooi voor falsifieerbaarheid als criterium om wetenschap van non-wetenschap te scheiden en zijn verdediging van de ‘open samenleving’.


12. Gilles Deleuze


11. Richard Rorty


Top 30 belangrijkste filosofen van de 20e eeuw


10. Iris Murdoch


9. Ludwig Wittgenstein


8. Hannah Arendt


7. Martin Heidegger


6. Simone de Beauvoir


5. John Dewey


4. Jürgen Habermas


Top 30 belangrijkste filosofen van de 20e eeuw


3. Michel Foucault

Poitiers, 15 oktober 1926 – Parijs, 25 juni 1984

Michel Foucault
Michel Foucault

Foucault was een Frans filosoof en ook bekend vanwege zijn politiek activisme in de jaren ’70 en ’80. Zijn analyses in de politieke filosofie beklijven bijvoorbeeld via zij begrippen als disciplinemaatschappij, biopolitiek en biomacht.

Men plaatst hem in de continentale filosofie, het structuralisme en poststructuralisme. Dit hoewel hij de termen niet met zichzelf associeerde. Foucaults colleges trokken overvolle zalen. Hij zou dit doen tot hij in 1984 aan een aids-gerelateerde ziekte overleed.


2. Jean-Paul Sartre

Jean-Paul Charles Aymard Sartre
Parijs, 21 juni 1905 – aldaar, 15 april 1980

Jean-Paul Sartre
Jean-Paul Sartre

Sartre was een Frans filosoof en schrijver van romans en toneelstukken. Hij is min of meer de vader van het Franse existentialisme. ook probeerde continu invloed uit te oefenen op de publieke opinie. Dit inzake politieke kwesties zoals de Eerste Indochinese Oorlog, de Koude Oorlog en de Algerijnse Onafhankelijkheidsoorlog.

Eén van Sartres kernthema’s is de existentiële vrijheid. Dit alles in een wereld zonder hogere macht die zin of betekenis geeft aan het leven. Die betekenis moet de mens zelf maar zien te scheppen, hoe moeilijk dat ook is.

Beknopt en abstract formuleerde hij dat als: de existentie gaat vooraf aan de essentie. De mens is dus in essentie vrij en kan zijn verantwoordelijkheid niet afschuiven op omstandigheden, zelfs niet in extreme situaties. Je bent bijvoorbeeld altijd vrij om nee te zeggen (of te denken) tegen de bezetter.

L’Être et le Néant

Zijn productiviteit was juist tijdens de Duitse bezetting vrij hoog. Zo heeft hij zijn filosofische hoofdwerk L’Être et le Néant heeft in die tijd zonder problemen kunnen publiceren. Dit evenals zijn toneelstukken Les Mouches en Huis clos. In L’Être et le Néant trachtte hij mede onder invloed van Heidegger op een fenomenologische wijze een ‘zijnsleer’ op te bouwen. Dit leverde hem van Heidegger de kwalificatie ‘begaafd journalist’ op.

Na de tweede Wereldoorlog is Sartre een inspiratiebron voor jongeren. Hij laat zien dat de dingen niet hoeven te zijn zoals ze zijn. Sartre is doordrongen van onze onbenutte mogelijkheden, als individu en als soort. Hij moedigt aan om te accepteren dat het bestaan veranderbaar is en om nieuwe gewoonten, standpunten en ideeën te vormen.

In 1964 is hem de Nobelprijs voor Literatuur toegekend, maar hij weigerde die in ontvangst te nemen. Ook heeft hij sinds zijn 20ste een los vaste relatie met Simone de Beauvoir gehad.


1. Bertrand Russell

Bertrand Arthur William Russell
Trellech (Monmouthshire, Wales), 18 mei 1872 – Penrhyndeudraeth (Gwynedd, Wales), 2 februari 1970

"<yoastmark

Russell was een Britse filosoof, historicus, logicus, wiskundige, voorvechter voor sociale vernieuwing, humanist, pacifist en een prominent atheïstisch rationalist. In 1950 ontving hij de Nobelprijs voor Literatuur. Als politiek activist was Russell een fervent voorstander van kernwapenontmanteling en een uitgesproken criticus van de Vietnamoorlog.

Russell schreef veel over logica en hield zich onder andere bezig met het onderzoek naar de grondslagen van de wiskunde. On denoting is daarbij één van zijn voornaamste werken. Daarin zet hij zich af tegen Alexius Meinong. De theorie van Meinong bevatte, volgens Russell, contradicties.

Volgens Meinong zou een ‘rond vierkant’ buiten het ‘zijn’ en ‘niet-zijn’ (jenseits vom Sein und Nichtsein) bestaan. Het was een intentie. Of ontologisch noemde hij het een absistentie, waarvan geen negatie mogelijk was.

Russell meende er daarentegen wel een tegenspraak in te zien. Om die op te lossen stelde hij daartegenover de propositie:

De koning van Frankrijk is kaal.

Deze valt, volgens Russell, uiteen in drie proposities:

1. Er is minstens een koning van Frankrijk.
2. Er is hoogstens één koning van Frankrijk.
3. Deze koning is kaal.

Omdat de eerste van deze proposities onwaar is, blijkt vervolgens dat ‘De koning van Frankrijk is kaal’ onwaar is. Volgens Meinong zou deze eerste propositie niet onwaar zijn en daarmee zou ‘De koning van Frankrijk is kaal’ niet onwaar zijn.

Door zo proposities te onderscheiden in ‘ware’ en ‘onware’, waarbij de ‘ware’ elkaar niet tegenspreken, probeerde hij de wiskunde toe te passen op de logica. Een ‘rond vierkant’ is daarmee wel een tegenspraak omdat rond en vierkant elkaar tegenspreken.

Russellparadox

Later is in de verzamelingenleer de Russellparadox naar hem genoemd. Deze paradox gaat over de verzameling van alle verzamelingen die zichzelf niet bevatten, met de vraag of deze verzameling zichzelf nu wel of niet bevat.

Naar aanleiding van deze paradox zijn onder andere typenlogica’s ontwikkeld. Er is is veel onderzoek gedaan, ook door Russell zelf, om deze tegenspraak op te lossen. Uiteindelijk heeft Kurt Gödel in 1931 aangetoond dat dit principieel onmogelijk is.

Een ander belangrijk werk is de Principia Mathematica dat hij samen met Alfred North Whitehead schreef.

Website: www.bertrandrussellsociety.org


Top 30 belangrijkste filosofen van de 20e eeuw

  1. Bertrand Russell
  2. Jean-Paul Sartre
  3. Michel Foucault
  4. Jürgen Habermas
  5. John Dewey
  6. Simone de Beauvoir
  7. Martin Heidegger
  8. Hannah Arendt
  9. Ludwig Wittgenstein
  10. Iris Murdoch
  11. Richard Rorty
  12. Gilles Deleuze
  13. Karl Popper
  14. Theodor Adorno
  15. Hans-Georg Gadamer
  16. Henri Bergson
  17. John Rawls
  18. Judith Butler
  19. Maurice Merleau-Ponty
  20. Alfred North Whitehead
  21. Julia Kristeva
  22. Bernard Williams
  23. Donald Davidson
  24. Ernst Cassirer
  25. Hilary Putnam
  26. Luce Irigaray
  27. G. E. Moore
  28. W. V. O. Quine
  29. Martha Nussbaum
  30. Rudolf Carnap