De verwoeste hoofdstraat van Marfaux na de gevechten van 21–23 juli 1918. Britse troepen van de 62nd (West Riding) Division heroverden het dorp tijdens de Tweede Slag aan de Marne, nadat hevige gevechten en artilleriebeschietingen het vrijwel volledig hadden verwoest. Marfaux, Frankrijk, 23 juli 1918.
23 juli 1918 – Vandaag in WO1
Europa
Westfront
Britse troepen nemen Marfaux in
Op dinsdag 23 juli 1918 zetten de geallieerde legers hun tegenoffensief in de uitstulping tussen Soissons, Reims en Château-Thierry voort. De gevechten behoren tot de Tweede Slag aan de Marne, die sinds de Frans-Amerikaanse aanval van 18 juli steeds meer in het nadeel van het Duitse leger verloopt.
Ten zuidwesten van Reims vallen de Britse 51st (Highland) Division en 62nd (West Riding) Division aan in de vallei van de Ardre. Beide divisies behoren tot het Britse XXII Corps van luitenant-generaal Sir Alexander Godley, dat voor deze operatie onder het Franse Vijfde Leger van generaal Henri Berthelot staat. Na zware gevechten heroveren de Britten het dorp Marfaux. Ook het Nieuw-Zeelandse wielrijdersbataljon neemt aan de strijd deel. De datum van de herovering en de betrokken formaties worden bevestigd door de Commonwealth War Graves Commission.
De inname van Marfaux verbetert de geallieerde positie in de Ardrevallei, maar betekent nog geen doorbraak. Duitse eenheden verdedigen de beboste heuvels en dorpen tussen de Ardre en de Vesle om de terugtocht uit de Marne-uitstulping te dekken. De Britse troepen moeten daarbij vooruitgaan door terrein dat door artillerievuur is omgewoeld en met mitrailleurs wordt bestreken.
Opmars langs de Ourcq
Verder naar het westen boeken Franse en Amerikaanse eenheden terreinwinst aan beide zijden van de Ourcq. Het Franse legerbericht meldt dat zij oprukken “op beide oevers van de Ourcq, in het bijzonder in de richting van Oulchy-la-Ville”. De troepen bereiken de omgeving van Oulchy-la-Ville, maar de beschikbare berichten rechtvaardigen niet de conclusie dat het dorp op deze dag volledig wordt ingenomen. Oulchy-le-Château, een andere plaats ten noorden van de Ourcq, valt pas op 25 juli. Daarmee worden twee plaatsnamen gescheiden die in latere overzichten geregeld met elkaar zijn verward.
Ten zuiden van de Ourcq bezetten Franse en Amerikaanse troepen het Bois du Châtelet, een belangrijk bebost verdedigingsgebied bij Coincy. Een officieel overzicht van het Amerikaanse leger plaatst de Amerikaanse eenheden op 23 juli eveneens in de sector tussen Oulchy-la-Ville en het Bois du Châtelet. De kaart en het operatieoverzicht zijn opgenomen in United States Army in the World War.
De Duitse legers trekken zich niet overal tegelijk terug tot achter de Vesle. Op 23 juli houden zij nog verschillende tussenstellingen bezet en voeren zij plaatselijke tegenaanvallen uit om tijd te winnen. Wel wordt duidelijk dat de Duitse legerleiding het zuidelijke deel van de Marne-uitstulping niet langer kan behouden. Het geallieerde legerbericht spreekt daarom van voortgaande terreinwinst, maar nog niet van een ongehinderde achtervolging.
Rusland
Karl Helfferich benoemd tot ambassadeur in Moskou
De Duitse regering benoemt Karl Helfferich tot ambassadeur bij de Russische Sovjetregering in Moskou. Helfferich is voormalig staatssecretaris van de Duitse Schatkist en oud-vicekanselier. Hij volgt graaf Wilhelm von Mirbach-Harff op, die op 6 juli in Moskou is vermoord.
Met de benoeming probeert Berlijn de betrekkingen met de bolsjewistische regering te stabiliseren en de Duitse positie na de Vrede van Brest-Litovsk te beschermen. Helfferichs verblijf in Moskou zal echter kort duren: vanwege de onveilige situatie verlaat hij de Russische hoofdstad al na ongeveer tien dagen. Een biografisch overzicht van zijn loopbaan is te vinden bij de International Encyclopedia of the First World War.
Op zee
HMS Marmora ten zuiden van Ierland tot zinken gebracht
De Duitse onderzeeër UB-64, onder bevel van kapitein-luitenant Otto von Schrader, torpedeert op 23 juli de Britse gewapende koopvaardijkruiser HMS Marmora ten zuiden van Ierland. Het voormalige passagiersschip van 10.509 brutoregisterton wordt tijdens de oorlog gebruikt voor patrouille- en konvooidiensten.
De eerdere opgave van honderd doden blijkt onjuist. Bij het verlies van het schip komen volgens de beschikbare maritieme verlieslijsten ongeveer tien opvarenden om. De datum, aanvaller en locatie worden bevestigd door de bewaard gebleven scheepsgegevens en verlieslijsten van Naval-History.net. Het zinken toont dat Duitse onderzeeërs ook buiten de Middellandse Zee nog een ernstige bedreiging vormen voor de Britse konvooiroutes.
Waarom deze dag belangrijk is
Dinsdag 23 juli 1918 laat zien dat de Duitse Marne-uitstulping van meerdere kanten wordt ingedrukt. De Britse herovering van Marfaux en de Frans-Amerikaanse opmars bij de Ourcq en het Bois du Châtelet beperken de Duitse bewegingsruimte, zonder dat al sprake is van een volledige terugtocht tot de Vesle. Tegelijkertijd probeert Duitsland zijn invloed in Rusland diplomatiek veilig te stellen. Het verlies van HMS Marmora onderstreept dat de oorlog op zee, ondanks de veranderende situatie aan het Westfront, onverminderd slachtoffers blijft eisen.
