Beroemdste schilderijen van Wassily Kandinsky – De Top 10
Beroemdste schilderijen van Wassily Kandinsky
Wassily Kandinsky (Moskou, 16 december 1866, Neuilly-sur-Seine, 13 december 1944) was een Russisch-Franse kunstschilder en graficus en geldt als een van de grondleggers van de abstracte kunst. Zijn werk markeert een radicale breuk met de traditionele figuratieve schilderkunst en vormt een beslissend keerpunt in de kunstgeschiedenis van de 20e eeuw.
Aanvankelijk ontwikkelt Kandinsky zich binnen het expressionisme en het symbolisme, maar gaandeweg laat hij herkenbare voorstellingen los. Hij is ervan overtuigd dat kleur, vorm en lijn op zichzelf emoties en spirituele ervaringen kunnen oproepen, vergelijkbaar met muziek. Deze gedachte vormt de filosofische ondergrond van zijn oeuvre en maakt hem tot een sleutelfiguur in de ontwikkeling van de niet-figuratieve schilderkunst.
Beroemdste schilderijen van Wassily Kandinsky
Lees hier → meer over kunst op deze website.
Hier → vind je 100 beroemdste schilders aller tijden op deze website.
Zie hier → ook de 100 beroemdste schilderijen aller tijden op deze website.
Top 10 – Beroemdste schilderijen van Wassily Kandinsky
10. Black Lines (1913) – Wassily Kandinsky
Black Lines (1913) – Wassily Kandinsky
De periode van 1910 tot 1914 vormt het artistieke hoogtepunt van Wassily Kandinsky. In deze jaren bereikt hij een ongekende vrijheid in vorm en kleur. Black Lines is een krachtig voorbeeld van deze fase en behoort tot zijn eerste volledig abstracte schilderijen.
Zijn werken uit deze periode worden vaak aangeduid als ‘apocalyptische landschappen’. Kandinsky gebruikt scherpe zwarte lijnen die botsen met felle, vibrerende kleuren. Deze visuele spanning verbeeldt wat hij zelf ‘dissonantie’ noemt: het bewust oproepen van innerlijke onrust en emotionele intensiteit bij de kijker.
9. Composition X (1939) – Wassily Kandinsky
Composition X (1939) – Wassily Kandinsky
Muziek speelt een centrale rol in Kandinsky’s denken over kunst. Hij beschouwt kleuren en vormen als visuele equivalenten van klanken. Spontane werken noemt hij ‘improvisaties’, terwijl zorgvuldig opgebouwde schilderijen de naam ‘composities’ krijgen.
Composition X is het laatste werk uit deze monumentale reeks. De zwarte achtergrond vergroot het contrast met de felgekleurde vormen op de voorgrond en versterkt hun visuele kracht. Dit schilderij markeert het einde van Kandinsky’s carrière en weerspiegelt zijn blijvende streven naar een spirituele dialoog tussen kunstwerk en toeschouwer.
8. Several Circles (1926) – Wassily Kandinsky
Several Circles (1926) – Wassily Kandinsky
Geometrische vormen spelen een steeds grotere rol in Kandinsky’s werk. Volgens hem is ‘de cirkel de synthese van de grootste tegenstellingen’. In Several Circles combineert hij concentrische en excentrische bewegingen in één uitgebalanceerde compositie.
Van alle basisvormen verwijst de cirkel voor Kandinsky het sterkst naar oneindigheid en een vierde dimensie. Dit schilderij vormt een hoogtepunt in zijn onderzoek naar de symbolische en emotionele kracht van geometrie.
7. Der Blaue Reiter (1903) – Wassily Kandinsky
Der Blaue Reiter (1903) – Wassily Kandinsky
Dit schilderij stamt uit Kandinsky’s pre-abstracte periode en toont een ruiter die in volle vaart door een landschap beweegt. De voorstelling is vaag en suggestief, waarbij kleur belangrijker is dan detail.
Der Blaue Reiter is van grote betekenis binnen zijn oeuvre. Het schilderij gaf later zijn naam aan de invloedrijke kunstenaarsgroep die Kandinsky oprichtte samen met Franz Marc, August Macke en Alexej von Jawlensky. De groep verzette zich tegen academische kunst en stelde emotie en innerlijke beleving centraal.
Zie hier de beroemdste schilderijen van Der Blaue Reiter.
6. Yellow-Red-Blue (1925) – Wassily Kandinsky
Yellow-Red-Blue (1925) – Wassily Kandinsky
Tijdens zijn jaren als docent aan het Bauhaus (1922–1933) verdiept Kandinsky zich in geometrie, structuur en kleurtheorie. Yellow-Red-Blue combineert Bauhaus-principes met suprematistische ideeën en toont een evenwicht tussen rationele ordening en expressieve vrijheid. Het schilderij kan worden gelezen als een spanningsveld tussen licht en donker, orde en chaos, emotie en intellect.
Top 5 – Beroemdste schilderijen van Wassily Kandinsky
5. First abstract watercolor (1910) – Wassily Kandinsky
First abstract watercolor (1910) – Wassily Kandinsky
Dit werk wordt vaak beschouwd als het eerste volledig abstracte schilderij uit de kunstgeschiedenis. Kandinsky laat hier elke vorm van herkenbare voorstelling los en richt zich uitsluitend op kleur, lijn en compositie. Met deze aquarel zet hij definitief de stap van figuratie naar pure abstractie, een beslissing die de moderne kunst voorgoed verandert.
4. Composition VIII (1923) – Wassily Kandinsky
Composition VIII (1923) – Wassily Kandinsky
Composition VIII*is een schoolvoorbeeld van Kandinsky’s rationele, geometrische benadering. Het werk verenigt suprematisme, constructivisme en Bauhaus-esthetiek in een helder opgebouwde compositie. In tegenstelling tot het emotioneel geladen *Composition VII* straalt dit schilderij orde, balans en intellectuele beheersing uit.
Top 3 – Beroemdste schilderijen van Wassily Kandinsky
3. Concentric Circles (1913) – Wassily Kandinsky
Concentric Circles (1913) – Wassily Kandinsky
In Concentric Circles ziet men een streng geordend raster waarin cirkels in elkaar zijn geplaatst, telkens met subtiele variaties in kleur, helderheid en verzadiging. Op het eerste gezicht oogt het werk bijna wetenschappelijk: elke cirkel lijkt zorgvuldig gepositioneerd, zonder verhalende voorstelling of herkenbare symboliek. Juist die afwezigheid van figuratie is essentieel voor Kandinsky’s bedoeling.
Het schilderij bestaat uit meerdere vierkanten, elk gevuld met concentrische cirkels die van binnen naar buiten verlopen. De kleuren variëren sterk: warme tinten botsen met koele, lichte kleuren worden omringd door donkere, en sommige cirkels lijken te vibreren terwijl andere rust uitstralen. Er is geen centraal focuspunt; het oog beweegt continu van cel naar cel.
Voor Kandinsky is de cirkel de meest spirituele en harmonische vorm. Hij ziet de cirkel als een synthese van tegenstellingen: beweging en rust, begin en einde, binnen en buiten. Door de cirkel herhaald toe te passen in een gecontroleerde structuur kan hij één variabele centraal stellen: kleur. De geometrische vorm fungeert hier als een neutraal kader waarin kleur zijn volledige expressieve kracht kan tonen.
Kandinsky gebruikt dit werk als een visueel experiment, bijna als een laboratoriumopstelling. Hij onderzoekt:
- hoe kleuren elkaar versterken of verzwakken;
- hoe dezelfde kleur anders wordt ervaren afhankelijk van de omliggende kleuren;
- hoe emotie ontstaat zonder onderwerp of verhaal.
Het schilderij is dus niet bedoeld om “iets af te beelden”, maar om iets te laten ervaren. Kandinsky gelooft dat kleur direct op de ziel werkt, vergelijkbaar met muziek. Zoals een akkoord spanning of rust kan oproepen, zo doen deze kleurcombinaties dat ook. De kijker wordt geen verhaal aangeboden, maar een innerlijke reactie.
Concentric Circles staat op de grens tussen Kandinsky’s expressionistische fase en zijn meer rationele, Bauhaus-geïnspireerde periode. Het werk combineert emotie met systematiek: intuïtieve kleurkeuze binnen een strak schema. Daarmee vormt het een sleutelwerk in zijn zoektocht naar een universele, abstracte beeldtaal.
Kort gezegd: dit schilderij is geen decoratie en geen compositie “om te begrijpen”, maar een geconcentreerd onderzoek naar hoe kleur, los van de zichtbare werkelijkheid, direct gevoelens en innerlijke beweging kan oproepen.
2. On White II (1923) – Wassily Kandinsky
On White II (1923) – Wassily Kandinsky
On White II geldt als een sleutelmoment in de ontwikkeling van de abstracte kunst, omdat Kandinsky hier zijn spirituele ideeën, kleurtheorie en geometrische vormentaal samenbrengt in één uitgebalanceerde compositie. Het werk ontstaat tijdens zijn Bauhaus-periode en weerspiegelt een meer rationele, maar nog steeds diep emotionele benadering van abstractie.
Het schilderij toont een overwegend wit vlak waarop geometrische vormen lijken te zweven: lijnen, driehoeken, cirkels en diagonale vlakken in zwart, rood, blauw, geel en pastelkleuren. Deze vormen zijn niet symmetrisch gerangschikt, maar lijken zich in verschillende richtingen te bewegen. Sommige elementen ogen scherp en zwaar, andere licht en bijna gewichtloos.
Het wit is geen lege achtergrond, maar een actieve ruimte. Het functioneert als een soort kosmisch veld waarin vormen verschijnen, botsen, verschuiven en weer oplossen.
Voor Kandinsky staat wit symbool voor het absolute: stilte, oneindigheid en potentie. Hij vergelijkt wit met een pauze in de muziek, niet leeg, maar vol verwachting. De gekleurde vormen representeren krachten die deze stilte doorbreken. Zwart daarentegen staat voor afsluiting, grens en soms zelfs dood of het einde van beweging.
Door deze elementen samen te brengen onderzoekt Kandinsky spanningen zoals:
- rust versus dynamiek
- orde versus chaos
- ontstaan versus verdwijnen.
De diagonale lijnen zorgen voor beweging en instabiliteit, terwijl horizontale en verticale elementen juist structuur en balans brengen.
On White II is bedoeld als een innerlijk landschap, geen uiterlijke werkelijkheid. Kandinsky wil laten zien dat abstracte vormen in staat zijn complexe emoties en existentiële thema’s op te roepen zonder figuratie. De kijker wordt uitgenodigd om niet te “lezen”, maar te ervaren: hoe voelt de botsing tussen kleur en leegte, tussen stilte en actie? Het schilderij functioneert als een visuele meditatie over het leven zelf: momenten van helderheid worden afgewisseld met verstoring, richting met onzekerheid.
Dit werk markeert de overgang naar Kandinsky’s meer geometrische, Bauhaus-geïnspireerde stijl, waarin hij intuïtie combineert met structuur. In tegenstelling tot de explosieve emotie van zijn vroegere composities is On White II ingetogener, maar intellectueel rijker. Het laat zien dat abstracte kunst niet alleen expressief, maar ook filosofisch kan zijn.
Samengevat: On White II verbeeldt geen wereld, maar een toestand, een spanningsveld tussen leegte en betekenis, waarin vorm en kleur tijdelijk bestaan voordat zij weer verdwijnen in het wit.
1. Composition VII (1913) – Wassily Kandinsky
Composition VII (1913) – Wassily Kandinsky
Composition VII geldt als het absolute hoogtepunt van Kandinsky’s oeuvre omdat hier al zijn artistieke en filosofische ideeën samenkomen in één extreem geconcentreerd werk. Voor dit schilderij maakt hij meer voorbereidende studies dan voor welk ander werk ook: schetsen, aquarellen en olieverfstudies waarin hij afzonderlijke motieven, kleurcombinaties en bewegingslijnen uitprobeert. Het uiteindelijke doek is geen spontane uitbarsting, maar het resultaat van een zorgvuldig opgebouwd proces waarin intuïtie en controle elkaar in balans houden.
Op het eerste gezicht lijkt Composition VII een chaotische massa van lijnen, kleurvlakken en krommingen. Er is geen vast perspectief, geen boven of onder, geen rustpunt voor het oog. Golvende lijnen, scherpe diagonalen en kleurvelden in blauw, rood, geel en wit grijpen in elkaar als stromingen in een draaikolk. Toch is de compositie niet willekeurig: onder de ogenschijnlijke chaos schuilt een strikte ordening van bewegingen en tegenbewegingen.
Wie langer kijkt, ontdekt echo’s van eerdere motieven uit Kandinsky’s werk: boogvormen die doen denken aan waterstromen, kruisingen die aan botsing of overgang refereren, en lichtere zones die als openingen of doorbraken fungeren.
Kandinsky koppelt dit werk expliciet aan apocalyptische en spirituele thema’s zoals de zondvloed, het laatste oordeel, de opstanding en het paradijs. Deze onderwerpen zijn voor hem geen religieuze illustraties, maar universele symbolen van vernietiging en wedergeboorte. De apocalyps betekent bij Kandinsky niet het einde, maar een noodzakelijke overgang naar een hogere, zuiverdere toestand.
De enorme dynamiek in het schilderij weerspiegelt deze overgang: vormen lijken uiteen te vallen en tegelijk opnieuw te ontstaan. Chaos en schepping bestaan gelijktijdig.
Wat is de bedoeling?
Met Composition VII wil Kandinsky aantonen dat abstracte kunst in staat is dezelfde existentiële lading te dragen als religieuze of mythologische kunst, zónder figuratie. Hij streeft naar een directe werking op de ziel van de kijker. Net als bij muziek hoeft men niets te herkennen om geraakt te worden.
Het schilderij is bedoeld als een totale ervaring: overweldigend, meeslepend en confronterend. De kijker wordt niet uitgenodigd tot rationele analyse, maar tot emotionele overgave.
Composition VII markeert het hoogtepunt van Kandinsky’s expressionistische abstractie, vlak vóór de Eerste Wereldoorlog. Na dit werk verschuift zijn stijl geleidelijk richting meer geometrische ordening. Juist daarom wordt dit schilderij gezien als het moment waarop emotie, spiritualiteit en vormvrijheid hun meest intense en ongefilterde uitdrukking bereiken.
Kort samengevat: Composition VII is geen afbeelding, maar een innerlijke storm—een visuele vertaling van transformatie, waarin vernietiging en hoop, chaos en harmonie onlosmakelijk met elkaar zijn verweven.
