23 juni 1916 – Vandaag in WO1
Europa
Westfront – Slag bij Verdun
Bij Verdun voeren de Duitse troepen op vrijdag 23 juni 1916 opnieuw zware aanvallen uit op de Franse stellingen. Zij veroveren de heuvels 321 en 320 en nemen ook Fort Thiaumont in. Dit fort vormt een belangrijk steunpunt in de Franse verdedigingslinie ten noordoosten van Verdun.
Ook Fleury-devant-Douaumont komt tijdelijk in Duitse handen. Het dorp ligt op een cruciale route richting Fort Souville en Verdun zelf. De Franse troepen reageren echter snel en weten Fleury opnieuw te heroveren. Daardoor blijft de Duitse doorbraak beperkt.
Op andere plaatsen lopen de Duitse aanvallen vast. Bij Les Éparges worden zij teruggeslagen en ook op de linkeroever van de Maas weten de Fransen stand te houden. De strijd rond Verdun blijft daardoor een gevecht om heuvels, forten, loopgraven en verwoeste dorpen, waarbij elke meter terrein zwaar wordt bevochten.
Op dezelfde dag openen Britse en Franse artillerie-eenheden een gezamenlijk bombardement op Duitse stellingen. Hiermee bereiden de geallieerden zich voor op het grote Somme-offensief dat enkele dagen later zal beginnen.
Oostfront
Op het Oostfront zetten de Russische troepen hun opmars voort tijdens het Brusilov-offensief. In Boekovina nemen zij Kimpolung in. Deze plaats ligt in het zuiden van de regio en vormt een nieuwe stap in de Russische druk op Oostenrijk-Hongarije.
Verder naar het noorden wordt zwaar gevochten bij Pinsk, in het moerassige gebied rond de Pripet. De omstandigheden zijn moeilijk en de strijd verloopt traag, maar de Russische druk blijft groot.
Sinds het begin van het offensief op 4 juni melden de Russen enorme aantallen gevangenen. Volgens de berichten zijn inmiddels 144.000 militairen gevangen genomen, onder wie 4.031 officieren. Ook zouden 219 kanonnen zijn buitgemaakt. Deze cijfers laten zien hoe zwaar Oostenrijk-Hongarije door het Russische offensief wordt getroffen.
Een groep Oostenrijks-Hongaarse krijgsgevangenen verzamelt zich buiten een barak in Noord-Rusland. De mannen zijn waarschijnlijk Polen, Oekraïners en leden van andere Slavische bevolkingsgroepen die gevangen zijn genomen door het Russische leger. Zij verblijven op een niet nader geïdentificeerde locatie in het uiterste noorden van Europees Rusland, nabij de Witte Zee, vermoedelijk in de omgeving van Kiappeselga, ongeveer 76 kilometer ten noorden van Kondopoga.
Deze bijzondere foto ontsnapt aan confiscatie door grenswachten, terwijl het merendeel van politiek gevoelige afbeeldingen uit die periode verloren gaat. Dat gebeurt waarschijnlijk omdat niet direct duidelijk is wat de afbeelding precies voorstelt. Wanneer fotograaf Sergej Prokoedin-Gorski Rusland in 1918 definitief verlaat, neemt hij de glasnegatieven mee, waardoor dit unieke beeld voor het nageslacht bewaard blijft.
Bron:
Prokudin-Gorskiĭ, Sergeĭ Mikhaĭlovich: Austrian prisoners of war near a barrack, digitale kleurenweergave van een glasnegatief, Russische Rijk, circa 1915; bron: Library of Congress Prints and Photographs Division, LC-DIG-ppmsc-04423. Met dank aan de Library of Congress.
Aziatische en Egyptische strijdtonelen
Ten zuiden van Trebizond slaan Russische troepen verschillende Ottomaanse aanvallen af. De gevechten maken deel uit van de strijd in de Kaukasus, waar Rusland probeert zijn eerdere veroveringen veilig te stellen en de druk op het Ottomaanse Rijk op te voeren.
Op Zee
In de Straat van Otranto gaan twee geallieerde schepen verloren door mijnen. De Italiaanse hulpkruiser Città di Messina en de Franse torpedoboot Fourche zinken nadat zij op mijnen lopen. De verliezen tonen opnieuw hoe gevaarlijk de Adriatische Zee is geworden voor de geallieerde scheepvaart.
Daarnaast wordt de Britse stoomboot Brussels buitgemaakt door een Duitse torpedobootjager. Het schip is eerder bekend geworden doordat kapitein Charles Fryatt in 1915 probeerde een Duitse onderzeeër te rammen. Zijn gevangenneming zal later grote internationale verontwaardiging veroorzaken.
Overige gebeurtenissen
De Frans-Amerikaanse vliegenier Victor Chapman komt boven Douaumont om het leven. Hij wordt neergeschoten door de Duitse aasjager Kurt Wintgens terwijl hij onderweg is om een gewonde kameraad te bezoeken. Chapman wordt daarmee de eerste Amerikaanse piloot die tijdens de Eerste Wereldoorlog sneuvelt.
In Groot-Brittannië veroordeelt een militaire rechtbank zestien gewetensbezwaarden wegens ongehoorzaamheid. Zij krijgen aanvankelijk de doodstraf, maar die wordt onmiddellijk omgezet in tien jaar dwangarbeid. De groep wordt later bekend als de Richmond Sixteen.
Bij Armentières onderscheidt de jonge Australische soldaat William Jackson zich door uitzonderlijke moed. Ondanks het verlies van zijn rechterarm blijft hij gewonde kameraden uit niemandsland redden. Voor zijn optreden ontvangt hij later het Victoria Cross, de hoogste Britse militaire onderscheiding.
Waarom deze dag belangrijk is
23 juni 1916 laat zien hoe de oorlog op meerdere fronten tegelijkertijd woedt. Bij Verdun bereiken de Duitse aanvallen een nieuw hoogtepunt, maar de Franse verdediging houdt stand. In het oosten brengt het Brusilov-offensief Oostenrijk-Hongarije zware verliezen toe en blijft Rusland terrein winnen.
Op zee eisen mijnen en onderscheppingen hun tol, terwijl in de lucht en op de grond individuele verhalen van moed en opoffering zichtbaar worden. De gebeurtenissen van deze dag tonen zowel de enorme schaal van de oorlog als de persoonlijke drama’s die zich dagelijks afspelen.
Bronnen
- Chronology of the War 1914–1918
- History of War – 23 juni 1916
- FirstWorldWar.com
- Wikimedia Commons
