27 juni 1916 – Vandaag in WO1
Europa
Westfront
Op dinsdag 27 juni 1916 gaat de geallieerde voorbereiding op de Slag aan de Somme onverminderd door. Al sinds 24 juni bestoken Britse en Franse artilleriebatterijen de Duitse stellingen met een onafgebroken bombardement. Dag en nacht slaan honderdduizenden granaten in op loopgraven, prikkeldraadversperringen, commandoposten en geschutsopstellingen.
De Britse Expeditionary Force onder bevel van veldmaarschalk Sir Douglas Haig brengt ondertussen de laatste divisies naar hun uitgangsposities. Munitie, voedsel, water en medische voorraden worden in enorme hoeveelheden aangevoerd. Achter het front werken duizenden genie-eenheden aan verbindingswegen, spoorlijnen en communicatieverbindingen die het komende offensief moeten ondersteunen.
De Duitse legerleiding beseft dat een groot offensief ophanden is, maar blijft onzeker waar de hoofdaanval zal plaatsvinden. Duitse artillerie beantwoordt het geallieerde vuur waar mogelijk, terwijl versterkingen naar de Somme-sector worden gestuurd. Ondanks het zware bombardement blijken veel diepe Duitse schuilplaatsen grotendeels intact te blijven.
Verder naar het zuiden houdt de strijd rond Verdun onverminderd aan. De maandenlange uitputtingsslag blijft Duitse reserves opslokken, waardoor Berlijn steeds moeilijker voldoende troepen kan vrijmaken voor zowel Verdun als de Somme.
Oostfront
Het Brusilov-offensief blijft ook op 27 juni grote gevolgen hebben. De legers van generaal Aleksej Aleksejevitsj Broesilov zetten hun druk op de Oostenrijks-Hongaarse linies voort in Galicië en Wolynië. Na de spectaculaire doorbraken van de voorgaande weken consolideren Russische eenheden hun veroveringen en bereiden zij nieuwe aanvallen voor.
De Oostenrijks-Hongaarse strijdkrachten hebben inmiddels honderdduizenden manschappen verloren door gesneuvelden, gewonden en krijgsgevangenen. Duitsland wordt daardoor gedwongen steeds meer divisies van andere fronten naar het oosten over te brengen om een volledige ineenstorting van zijn bondgenoot te voorkomen.
Deze ontwikkeling is van groot strategisch belang. Terwijl de Britten zich opmaken voor hun offensief aan de Somme, moeten de Duitse legerleiding en de generale staf hun beschikbare reserves verdelen over drie kritieke fronten: Verdun, de Somme en het Oostfront.
Zuidelijk front
Aan het Italiaans-Oostenrijks front blijft de situatie gespannen na het Oostenrijks-Hongaarse Zuid-Tiroloffensief. Beide partijen herstellen uitgeputte eenheden en versterken hun verdedigingslinies. Grootschalige aanvallen blijven op deze dag uit, maar langs vrijwel de gehele frontlijn vinden artillerieduels en verkenningsacties plaats.
In de lucht
Boven de Somme vliegen Britse en Franse verkenningsvliegtuigen vrijwel onafgebroken missies om Duitse stellingen in kaart te brengen. Luchtwaarnemers corrigeren het artillerievuur en fotograferen de schade aan de Duitse verdedigingswerken. De Duitse luchtstrijdkrachten proberen deze verkenningen te verstoren, waardoor regelmatig luchtgevechten ontstaan, al worden op deze dag geen uitzonderlijke successen gemeld.

Luchtfotografie van het Westfront, 1916
Front van het Eerste Leger: Britse (boven) en Duitse (onder) frontlinieloopgraven ten oosten van Picantin en Le Tilleloy. De afgebeelde Duitse loopgraven zijn de ‘Nut’- en ‘Novel’-loopgraven, evenals de ‘Sugar Loaf’-saillant (uitstulping in de frontlinie).
Datum: 9 juni 1916
Op zee
Op zee blijft de Britse blokkade van Duitsland volledig van kracht. De Royal Navy controleert de toegangswegen tot de Noordzee en beperkt daarmee de Duitse invoer van grondstoffen en voedsel. Hoewel er op 27 juni geen grote zeeslag plaatsvindt, blijft de economische druk op Duitsland verder toenemen.
Waarom deze dag belangrijk is
27 juni 1916 lijkt op het eerste gezicht een relatief rustige oorlogsdag, maar achter de frontlinies bereikt de voorbereiding op de Slag aan de Somme haar hoogtepunt. Miljoenen granaten worden verschoten, honderdduizenden militairen nemen hun posities in en de logistieke organisatie draait op volle capaciteit. Tegelijkertijd blijft het succesvolle Brusilov-offensief Duitsland dwingen kostbare reserves naar het Oostfront te sturen.
Daardoor ontstaat precies de situatie waarop de geallieerden hopen: de Duitse strijdkrachten moeten hun aandacht verdelen over meerdere fronten. Slechts vier dagen later, op 1 juli 1916, begint de Slag aan de Somme, die uitgroeit tot een van de bloedigste veldslagen uit de wereldgeschiedenis.


