Top 25 grootste misdaden in de geschiedenis van Nederland
Grootste misdaden in de geschiedenis van Nederland
Nederland kent een rijke geschiedenis, maar ook enkele gruwelijke misdaden die diepe sporen hebben achtergelaten in de samenleving. Van historische moordzaken en politieke complotten tot hedendaagse georganiseerde misdaad: deze gebeurtenissen laten zien hoe geweld en criminaliteit zelfs in een welvarend land kunnen toeslaan.
Deze misdaden variëren van individuen zoals Maria Swanenburg en Willem Holleeder tot schandalen als de IRT-affaire en de Mocro Maffia. Samen vertellen ze het verhaal van misbruik van macht, financiële motieven en de verharding van de onderwereld in Nederland.
Top 25 grootste misdaden in de geschiedenis van Nederland
Lees hier → meer over criminaliteit op deze website.
Historische misdaden
1. Moord op de gebroeders De Witt (1672)
In het Rampjaar 1672 worden Johan en Cornelis de Witt, invloedrijke politici in de Nederlandse Republiek, op brute wijze vermoord. Johan is raadpensionaris en zijn broer Cornelis bekleedt eveneens een prominente positie.
Het Groene Zoodje. Het ophangen van de lichamen van Cornelis en Johan de Witt. Rechts is de Gevangenpoort.
Ze worden gezien als symbolen van het politieke establishment en krijgen de schuld van het verzwakken van het leger. Op 20 augustus worden ze door een woedende menigte in Den Haag gevangen en publiekelijk gelyncht.
Hun lichamen worden verminkt en tentoongesteld, een dieptepunt in de Nederlandse geschiedenis. Deze gebeurtenis markeert de opkomst van Willem III, die de De Witten als rivalen beschouwt. Het land bevindt zich in een periode van politieke chaos en buitenlandse invasies.
2. De aanslag op Willem van Oranje (1584)
Willem van Oranje, leider van de Nederlandse Opstand tegen Spanje, wordt op 10 juli 1584 vermoord in Delft. Zijn moordenaar, Balthasar Gerards, een Franse katholiek, handelt uit loyaliteit aan koning Filips II van Spanje.
De aanslag op Willem van Oranje
Willem wordt meerdere keren door kogels geraakt in zijn woning en overlijdt ter plekke. De aanslag is een enorme klap voor de Nederlandse onafhankelijkheidsstrijd. Gerards wordt kort daarna opgepakt, gemarteld en op gruwelijke wijze geëxecuteerd.
Willem van Oranje staat sindsdien bekend als de “Vader des Vaderlands”. Zijn dood verandert het verloop van de Tachtigjarige Oorlog en versterkt de Nederlandse vastberadenheid om onafhankelijk te worden.
3. Misdaden van Nederland in voormalig Nederlands-Indië (1618-1949)
De misdaden van Nederland in voormalig Nederlands-Indië omvatten onderdrukking, geweld en exploitatie tijdens de koloniale periode en de onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949). Tijdens de 19e eeuw en eerder voerde Nederland bloedige strafexpedities uit, zoals de verwoesting van Banda in 1621 onder Jan Pieterszoon Coen, waarbij duizenden bewoners werden vermoord of gedeporteerd, en de Java-oorlog (1825-1830), die aan ruim 200.000 Javanen het leven kostte.
Onder het Cultuurstelsel werden miljoenen Indonesiërs uitgebuit, wat leidde tot hongersnoden en sterfte. Tijdens strafexpedities in de onafhankelijkheidsoorlog, zoals op Zuid-Celebes (1946-1947) en in Rawagede (1947), werden duizenden geëxecuteerd. Martelingen, verkrachtingen en de vernietiging van dorpen waren wijdverspreid. In totaal vielen honderdduizenden slachtoffers door Nederlands geweld. Pas in 2020 bood Nederland excuses aan, maar volledige erkenning en verzoening blijven uit.
Als vergelding worden duizenden lokale inwoners gedood, dorpen verwoest en land ingenomen. Deze gebeurtenis laat de brute methoden zien waarmee Nederland zijn koloniale macht handhaaft.
De affaire leidt tot felle debatten in Nederland over het gebruik van geweld in de koloniën. Ondanks kritiek gaat het koloniale beleid onverminderd door, wat diepe wonden achterlaat in de Indonesische samenleving.
4. Heineken-ontvoering (1983)
De Heineken-ontvoering blijft een van de meest beruchte misdaden in de Nederlandse geschiedenis. Freddy Heineken, topman van het bierimperium, en zijn chauffeur Ab Doderer worden in november 1983 ontvoerd.
De daders, waaronder Willem Holleeder en Cor van Hout, eisen een losgeld van 35 miljoen gulden. Na drie weken gevangenschap in een loods bevrijdt de politie de slachtoffers. De ontvoerders worden later gearresteerd en veroordeeld, maar een groot deel van het losgeld blijft spoorloos.
De zaak markeert het begin van Holleeders criminele carrière en zijn rol in de Nederlandse onderwereld. De Heineken-ontvoering staat symbool voor georganiseerde misdaad in de jaren ’80.
Lees hier alles over de ontvoering van Freddy Heineken.
5. De Velser Affaire (1940-1945)
De Velser Affaire blijft een controversieel onderwerp uit de Tweede Wereldoorlog, waarbij Nederlandse ambtenaren en politie samenwerken met de Duitse bezetters. Ze zouden verzetsleden en joden hebben opgespoord, mogelijk in ruil voor persoonlijke voordelen of om hun eigen posities te behouden.
Er wordt gespeculeerd dat dit onderdeel is van een georganiseerde samenwerking. Na de oorlog onderzoekt men de zaak, maar door vernietiging van documenten blijven concrete bewijzen uit. Het roept nog steeds vragen op over moreel gedrag onder extreme omstandigheden. Tot op de dag van vandaag is het een van de duistere hoofdstukken in de Nederlandse oorlogsgeschiedenis. De affaire blijft een symbool voor de complexe keuzes en morele dilemma’s in oorlogstijd.
Bekende moordzaken
6. De moord op Marianne Vaatstra (1999)
Marianne Vaatstra, een 16-jarig meisje uit Friesland, wordt in mei 1999 verkracht en vermoord gevonden in een weiland. De zaak veroorzaakt veel onrust in Nederland en leidt tot speculaties over de mogelijke dader, waaronder geruchten over een asielzoeker. Ondanks uitgebreid politieonderzoek en vele tips blijft de zaak jarenlang onopgelost.
In 2012 voert de politie een grootschalig DNA-verwantschapsonderzoek uit in de regio, waaraan duizenden mannen vrijwillig meewerken. Dit onderzoek leidt tot de identificatie van Jasper S., een boer uit de omgeving, die de moord bekent. Hij wordt veroordeeld tot 18 jaar gevangenisstraf. De zaak toont de kracht van DNA-onderzoek, maar roept ook vragen op over privacy en etnische profilering.
7. De moord op Pim Fortuyn (2002)
Op 6 mei 2002, negen dagen voor de verkiezingen, wordt politicus Pim Fortuyn doodgeschoten op het Mediapark in Hilversum. Fortuyn, een controversiële en charismatische politicus, voert campagne tegen de gevestigde orde en spreekt openlijk over onderwerpen als immigratie en islam.
Zijn moordenaar, Volkert van der Graaf, verklaart dat hij Fortuyn ziet als een bedreiging voor kwetsbare groepen in de samenleving. De moord veroorzaakt een schokgolf in Nederland en leidt tot intensieve debatten over politieke polarisatie en vrijheid van meningsuiting.
Van der Graaf wordt veroordeeld tot 18 jaar gevangenisstraf en komt in 2014 vrij onder strenge voorwaarden. De gebeurtenis markeert een dieptepunt in de Nederlandse politieke geschiedenis. Fortuyns dood heeft blijvende invloed op het politieke klimaat in Nederland.
8. De moord op Theo van Gogh (2004)
Op 2 november 2004 wordt filmmaker en columnist Theo van Gogh op klaarlichte dag vermoord in Amsterdam door Mohammed Bouyeri, een islamitische extremist. Van Gogh heeft samen met Ayaan Hirsi Ali de film Submission gemaakt, waarin hij kritiek uit op de onderdrukking van vrouwen in de islam.
Theo van Gogh
Bouyeri schiet hem neer en steekt hem met een mes, waarmee hij ook een dreigbrief voor Hirsi Ali achterlaat. De moord veroorzaakt een enorme schok in Nederland en leidt tot hevige debatten over integratie, vrijheid van meningsuiting en religieuze radicalisering.
Mohammed Bouyeri: korte biografie van de moordenaar van Theo van Gogh
Bouyeri bekent zonder spijt en wordt veroordeeld tot levenslang zonder kans op vrijlating. De gebeurtenis versterkt de angst voor religieus extremisme in Nederland. Van Gogh blijft herinnerd als een voorvechter van vrije expressie, ondanks zijn controversiële stijl.
9. De zaak van Els Borst (2014)
Els Borst, oud-minister van Volksgezondheid en een sleutelfiguur achter de euthanasiewetgeving, wordt in februari 2014 dood aangetroffen in haar woning in Bilthoven. Later blijkt dat zij is vermoord door Bart van U., een man met ernstige psychische problemen, die haar verantwoordelijk houdt voor de euthanasiewet.
Van U. is eerder in beeld bij hulpverleningsinstanties, maar door fouten in de zorgketen wordt hij niet tijdig behandeld. Zijn daad roept veel vragen op over de rol van de geestelijke gezondheidszorg en de bescherming van publieke figuren. Van U. wordt ontoerekeningsvatbaar verklaard en krijgt tbs met dwangverpleging.
De zaak leidt tot discussies over de veiligheid van politici en de gebrekkige zorg voor mensen met psychische stoornissen. Els Borst blijft herinnerd als een pionier in de gezondheidszorg.
10. De Puttense moordzaak (1994)
In januari 1994 wordt de 23-jarige Christel Ambrosius vermoord aangetroffen in een huisje in Putten. Twee mannen, Wilco Viets en Herman Du Bois, worden al snel gearresteerd en veroordeeld, ondanks gebrek aan overtuigend bewijs.
Jaren later blijkt hun veroordeling gebaseerd op tunnelvisie en fouten in het politieonderzoek. In 2002 worden de mannen na herziening vrijgesproken, maar de echte dader blijft lange tijd onbekend. Pas in 2008 leidt nieuw DNA-onderzoek tot de arrestatie van Ron P., die uiteindelijk wordt veroordeeld.
De zaak geldt als een van de grootste gerechtelijke dwalingen in Nederland. Het benadrukt het belang van zorgvuldig forensisch onderzoek en onafhankelijkheid in de rechtsgang.
Grote overvallen
11. Overval Brink’s (2011)
Op 29 juni 2011 vindt een spectaculaire overval plaats op het gelddepot van Brink’s in Amsterdam-Zuidoost, waarbij 12 miljoen euro wordt buitgemaakt. De overvallers, vermoedelijk leden van de ‘Scarfacebende’, blazen met militaire precisie een gat in de gevel van het depot met behulp van pentriet.
Ze slepen zakken met geld naar gereedstaande snelle Audi’s, terwijl ze het nabijgelegen politiebureau saboteren met een slot op het hek en kraaienpoten. Bij aankomst van de politie schieten de overvallers met automatische wapens in de lucht en vluchten via de A2 richting België, waarbij ze tijdens een achtervolging op de politie blijven schieten.
Een van de Audi’s crasht bij Waardenburg en vliegt in brand, waarna bouwvakkers de inzittenden willen helpen, maar onder bedreiging van wapens worden gedwongen op de grond te liggen. De overvallers stelen de auto van de bouwvakkers en weten bij Eindhoven te ontsnappen. Ondanks meerdere arrestaties, waaronder die van Ali A. in Marokko, blijft de zaak grotendeels onopgelost door gebrek aan bewijs.
12. De diamantroof op Schiphol (2005)
In februari 2005 plegen criminelen een spectaculaire diamantroof op Schiphol, waarbij voor tientallen miljoenen euro’s aan diamanten wordt gestolen. Vermomd als KLM-medewerkers overvallen ze een gepantserde transportwagen op het luchthaventerrein. De roof wordt in slechts een paar minuten uitgevoerd, zonder dat er een schot wordt gelost.
Het grootste deel van de diamanten blijft onvindbaar, wat leidt tot speculaties over wat er met de buit is gebeurd. Enkele verdachten worden later gearresteerd en veroordeeld, maar de precieze toedracht blijft onduidelijk. De zaak trekt internationale aandacht vanwege de precisie en brutaliteit van de overval. Tot op de dag van vandaag wordt de roof gezien als een van de meest geraffineerde criminele operaties in Nederland.
13. De kunstroof in Rotterdam (2012)
In oktober 2012 worden zeven wereldberoemde schilderijen gestolen uit de Kunsthal in Rotterdam, waaronder werken van Picasso, Monet en Matisse. De dieven breken ’s nachts in en nemen in slechts enkele minuten de kostbare kunstwerken mee.
De diefstal veroorzaakt wereldwijd opschudding, omdat de waarde van de werken in de honderden miljoenen euro’s loopt. De daders worden later opgespoord, maar de gestolen kunst blijkt onvindbaar. Een van de dieven beweert dat de werken zijn verbrand, wat leidt tot intensief onderzoek en grote publieke verontwaardiging. De kunstroof blijft een van de meest schokkende diefstallen in de kunstwereld. Het incident leidt tot strengere veiligheidsmaatregelen in musea.
14. De overval op De Nederlandsche Bank (1944)
Tijdens de Tweede Wereldoorlog pleegt het verzet in maart 1944 een spectaculaire overval op De Nederlandsche Bank in Almelo. Ze nemen ruim 46 miljoen gulden mee, de grootste bankroof in de Nederlandse geschiedenis.
Het geld wordt gebruikt om onderduikers te ondersteunen en de verzetsactiviteiten te financieren. De overval is minutieus voorbereid, met hulp van medewerkers binnen de bank. Ondanks de risico’s slaagt het verzet erin de buit veilig te stellen zonder slachtoffers te maken. De Duitse bezetter reageert furieus, maar slaagt er niet in de daders te pakken. De overval wordt nog steeds gezien als een heldhaftige daad van verzet.
15. De douanegate op Schiphol (2015)
In 2015 komt een grootschalige corruptiezaak aan het licht waarbij douanebeambten op Schiphol samenwerken met drugscriminelen. De beambten zorgen ervoor dat containers met cocaïne ongecontroleerd Nederland binnenkomen.
Een van de hoofdverdachten, Gerrit G., wordt gearresteerd en blijkt jarenlang grote bedragen te hebben verdiend aan deze praktijken. De zaak veroorzaakt veel ophef, omdat het vertrouwen in de douane ernstig wordt geschaad.
Justitie stelt een uitgebreid onderzoek in, waarbij meerdere douaniers en criminelen worden opgepakt. De corruptie blijkt diepgeworteld en maakt duidelijk hoe kwetsbaar de controle op Schiphol is. De zaak leidt tot strengere toezichtmaatregelen en meer bewustwording rond integriteit binnen de douane.
Drugs- en criminele netwerken
16. De opkomst van de Mocro Maffia (2010-heden)
De Mocro Maffia groeit sinds 2010 uit tot een van de meest gewelddadige drugsbendes in Nederland. Ze houden zich bezig met grootschalige cocaïnesmokkel en zijn verantwoordelijk voor talrijke liquidaties. De bende opereert met geavanceerde netwerken en gebruikt zware wapens.
Hun invloed reikt tot ver buiten Nederland, met contacten in Zuid-Amerika en Afrika. De politie zet speciale eenheden in om deze criminele organisatie aan te pakken. Toch blijft de Mocro Maffia zich verzetten door middel van intimidatie en geweld. Ze vormen een grote bedreiging voor de rechtsorde en de veiligheid in Nederland.
17. De IRT-affaire (1994)
De IRT-affaire ontstaat als blijkt dat een speciaal politieteam drugstransporten toelaat om informatie te verzamelen over criminele netwerken. Dit schandaal leidt in 1994 tot hevige kritiek op de werkwijze van politie en justitie. Politieke kopstukken raken verwikkeld in een crisis over hoe deze praktijken konden plaatsvinden.
Het vertrouwen in het rechtssysteem wordt ernstig beschadigd. Parlementaire enquêtes volgen om de toedracht te onderzoeken en verantwoordelijken aan te wijzen. Het schandaal heeft blijvende gevolgen voor de manier waarop georganiseerde misdaad wordt bestreden. Tot op de dag van vandaag geldt de IRT-affaire als een van de grootste crises in de Nederlandse opsporingsgeschiedenis.
18. De Holleeder-zaken (1990-heden)
Willem Holleeder is al sinds de jaren negentig een bekende naam in de onderwereld. Hij wordt berucht door zijn betrokkenheid bij de ontvoering van Freddy Heineken en later door afpersing en liquidaties. Holleeder gebruikt geweld en intimidatie om zijn macht te consolideren.
Ondanks meerdere arrestaties weet hij lange tijd buiten de gevangenis te blijven. In 2019 wordt hij veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf vanwege zijn rol in meerdere moorden. Zijn zaak trekt veel media-aandacht en legt de dynamiek in de georganiseerde misdaad bloot. Holleeder blijft een symbool van de verharding in de Nederlandse onderwereld.
19. De moord op Derk Wiersum (2019)
Advocaat Derk Wiersum wordt in 2019 op klaarlichte dag vermoord voor zijn woning. Hij verdedigt kroongetuige Nabil B., die verklaringen aflegt tegen leden van de Mokro Maffia. De moord veroorzaakt een schokgolf in Nederland en zet de dreiging van georganiseerde misdaad scherp op de kaart.
Het kabinet belooft betere beveiliging voor advocaten, rechters en getuigen. Deze daad markeert een keerpunt in de strijd tegen criminele organisaties. De politie start een intensieve zoektocht naar de daders en hun opdrachtgevers. De moord laat zien hoe ver criminelen gaan om hun invloed te behouden.
20. De liquidatie van Peter R. de Vries (2021)
Peter R. de Vries, een bekende misdaadjournalist, wordt in 2021 op straat neergeschoten in Amsterdam. Hij is vertrouwenspersoon van kroongetuige Nabil B. en speelt een belangrijke rol in de zaak tegen de Mokro Maffia. De aanslag schokt Nederland en leidt tot internationale aandacht.
De Vries overlijdt enkele dagen later, wat diepe indruk maakt op de samenleving. Zijn moord toont aan hoe gevaarlijk het werk van journalisten en kroongetuigen is geworden. De overheid kondigt strengere maatregelen aan tegen georganiseerde misdaad. De liquidatie wordt een pijnlijk symbool van de escalatie in de onderwereld.
Andere spraakmakende zaken:
21. Kindermisbruikzaak Robert M. (2010)
In 2010 komt de kindermisbruikzaak rond Robert M. aan het licht, een van de grootste pedofilieschandalen in Nederland. Robert M., een crèchemedewerker, blijkt tientallen jonge kinderen te hebben misbruikt. Hij werkt bij meerdere opvanglocaties en gebruikt ook internet om zijn slachtoffers te lokken.
De politie vindt duizenden foto’s en video’s van misbruik op zijn computer. De zaak schokt Nederland en leidt tot strengere regelgeving in de kinderopvang. Ouders en professionals eisen betere screening van personeel in kindgerelateerde beroepen. De rechtszaak resulteert in een zware gevangenisstraf voor M., maar de impact op de slachtoffers blijft groot.
Lees hier meer over de Amsterdamse misbruikzaak van Robert M.
22. De verdwijningszaak van Anne Faber (2017)
Anne Faber verdwijnt in 2017 tijdens een fietstocht in Utrecht, waarna een grootschalige zoekactie start. Na twee weken wordt haar lichaam gevonden, en blijkt ze te zijn vermoord door Michael P., een tbs-patiënt. De zaak veroorzaakt grote verontwaardiging omdat Michael P. al eerder veroordeeld is voor geweldsmisdrijven.
Er volgt stevige kritiek op het tbs-systeem en de vrijheden die gevaarlijke delinquenten krijgen. De overheid neemt maatregelen om het toezicht op tbs’ers te verscherpen. Anne’s familie richt de Anne Faber Stichting op om te pleiten voor betere bescherming van potentiële slachtoffers. Deze zaak blijft een pijnlijk voorbeeld van falend toezicht.
23. De moord op André Brilleman (1985)
In 1985 wordt André Brilleman, een kickbokser met banden in de onderwereld, op brute wijze vermoord. Brilleman raakt betrokken bij criminele activiteiten, vermoedelijk als schuldbemiddelaar. Hij wordt gewurgd en zijn lichaam verdwijnt voor lange tijd.
De moord wordt in verband gebracht met afrekeningen in de Amsterdamse onderwereld. Jaren later wordt zijn lichaam gevonden in een vat beton, wat de zaak extra sinister maakt. De moord blijft onopgelost, maar het verhaal rondom Brilleman wordt een symbool van de keiharde onderwereldpraktijken. Het toont de risico’s van het leven in de georganiseerde misdaad.
24. Maria Swanenburg (eind 19e eeuw)
Maria Swanenburg (Leiden, 9 september 1839 – Gorinchem, 11 april 1915), bijgenaamd “Goeie Mie” en “de Leidse Gifmengster,” staat bekend als een van de grootste gifmengsters aller tijden. Ze vergiftigt in drie jaar tijd meer dan honderd mensen in haar buurt, van wie er minstens 27 overlijden. Het werkelijke aantal slachtoffers wordt geschat op meer dan 90.
Haar motief is geldelijk gewin, omdat ze uit is op de uitkeringen van verzekerings- en begrafenisfondsen en op erfenissen. In 1885 wordt ze veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf in het tuchthuis van Gorinchem. Ze brengt de rest van haar leven door in gevangenschap en sterft in 1915 op 75-jarige leeftijd. Maria blijft een beruchte naam in de Nederlandse geschiedenis vanwege haar gruwelijke daden en het enorme aantal slachtoffers.
25. Het Schiedammer parkmoord-schandaal (2000)
In 2000 wordt Kees B. ten onrechte veroordeeld voor de moord op een jongen en de verkrachting van een meisje in een park in Schiedam. Het onderzoek blijkt vol fouten te zitten, van geforceerde bekentenissen tot genegeerd bewijs.
Jaren later wordt de ware dader, Ronald P., gevonden door een DNA-match. Deze justitiële dwaling leidt tot hevige kritiek op het politie- en justitieapparaat. Het schandaal heeft een blijvende impact op hoe strafzaken in Nederland worden behandeld. Er worden strengere regels ingevoerd voor het verzamelen van bewijs en het afnemen van verklaringen. De zaak blijft een waarschuwing voor de gevaren van tunnelvisie in onderzoek.
Top 25 grootste misdaden in de geschiedenis van Nederland
- Moord op de gebroeders De Witt (1672)
- De aanslag op Willem van Oranje (1584)
- Misdaden van Nederland in voormalig Nederlands-Indië (1618-1949)
- Heineken-ontvoering (1983)
- De Velser Affaire (1940-1945)
- De moord op Marianne Vaatstra (1999)
- De moord op Pim Fortuyn (2002)
- De moord op Theo van Gogh (2004)
- De zaak van Els Borst (2014)
- De Puttense moordzaak (1994)
- Overval Brink’s (2011)
- De diamantroof op Schiphol (2005)
- De kunstroof in Rotterdam (2012)
- De overval op De Nederlandsche Bank (1944)
- De douanegate op Schiphol (2015)
- De opkomst van de Mocro Maffia (2010-heden)
- De IRT-affaire (1994)
- De Holleeder-zaken (1990-heden)
- De moord op Derk Wiersum (2019)
- De liquidatie van Peter R. de Vries (2021)
- Kindermisbruikzaak Robert M. (2010)
- De verdwijningszaak van Anne Faber (2017)
- De moord op André Brilleman (1985)
- Maria Swanenburg (eind 19e eeuw)
- Het Schiedammer parkmoord-schandaal (2000)
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!