Belangrijkste sociologen aller tijden – Een top 21

0
152
Belangrijkste sociologen aller tijden: Auguste Comte
Belangrijkste sociologen aller tijden: Auguste Comte

Belangrijkste sociologen aller tijden

‘Sociologie is de studie van de sociale relaties tussen mensen, en in het bijzonder van de politieke, culturele, religieuze en economische aspecten van menselijke samenlevingen.’ Er zijn veel beroemde sociologen geweest die hun stempel hebben gedrukt op de sociologie. Lees meer over deze sociologen door deze lijst met 21 van de beroemdste denkers in de geschiedenis van de sociologie te bekijken.


Lees hier ->>> meer over wetenschap en hier ->>> cultuur op deze website.


Top 21 – Belangrijkste sociologen aller tijden


21. Talcott Parsons (1920 – 1979)

Talcott Parsons
Talcott Parsons

Een van de theorieën van Talcott Parson is de ‘zieke rol’. Dit is een concept met betrekking tot de sociale aspecten van ziek worden en de privileges en verplichtingen die daarmee gepaard gaan.

Talcott Parsons was een Amerikaanse socioloog die vooral bekend stond om het leggen van de basis voor wat het moderne functionalistische perspectief zou worden. Het functionalisme is een stroming in de sociologie en culturele antropologie die uitgaat van de veronderstelling dat sociale verschijnselen een bepaalde functie vervullen in de samenleving. Dit functionalisme beweert ook dat sociale verschijnselen onderling samenhang vertonen.

Het functionalisme richt zich vervolgens niet op de vraag hoe sociale verschijnselen zijn ontstaan. Het richt zich vooral op de vraag hoe het komt dat ze voortbestaan. De oorzaak van het voortbestaan wordt gezocht in de functie van het verschijnsel en in de samenhang met andere verschijnselen.

Hij wordt door velen beschouwd als de meest invloedrijke Amerikaanse socioloog van de 20e eeuw.


20. Anthony Giddens (1938 – )

Anthony Giddens is een Britse socioloog die vooral bekend staat om zijn structuratietheorie. Ook is hij bekend van zijn holistische kijk op moderne samenlevingen en zijn politieke filosofie die de ‘Derde weg‘ wordt genoemd.

De structuratietheorie is een poging om de klassieke dilemma’s in de sociale theorie op te heffen. Er zijn verschillende scheidslijnen binnen de sociale wetenschappen, maar het zogenaamde actor-structuur-dualisme of structure-agency-debat heeft altijd veel aandacht getrokken. Eenvoudig gesteld gaat het er om of men bij de bestudering van menselijke groepen de handelende persoon als uitgangspunt neemt of dat de werking van instituties zoals staat, sociale klasse, kerk centraal staat.

Giddens levert een prominente bijdrage op het gebied van sociologie met 34 gepubliceerde boeken in ten minste 29 talen.


19. Jurgen Habermas (1929 – )

Jurgen Habermas is een Duitse socioloog en filosoof in de traditie van kritische theorie en pragmatisme. Hij staat bekend om zijn theorie van rationaliteit en om zijn concept van moderniteit. In 2007 is Habermas door The Higher Times Education Guide vermeld als de 7e meest geciteerde auteur in de geesteswetenschappen.

Hij verkreeg internationale bekendheid door zijn theorie over de publieke sfeer (openbaarheid). Als zijn magnum opus geldt echter Theorie des kommunikativen Handelns (1981) waarin hij stelt dat er naast de traditionele instrumentele rationaliteit ook nog een communicatieve rationaliteit bestaat. Verder heeft hij ook nog een eigen vorm van ethiek ontwikkeld, namelijk de discoursethiek, die op inzichten van zijn vroegere werk verder bouwt.


18. Georg Simmel (1858 – 1918)

Simmel was een Duitse socioloog die vooral bekend stond om zijn neokantiaanse benadering van de sociologie, die de basis legde voor sociologisch antipositivisme, en zijn structuralistische redeneerstijlen.


17. Erving Goffman (1922 – 1982)

De Canadese socioloog Erving was een belangrijke denker op het gebied van de sociologie en in het bijzonder het symbolische interactieperspectief. Hij staat bekend om zijn geschriften over het dramaturgische perspectief en was een pionier in de studie van face-to-face interactie.

Zijn opmerkelijke boeken zijn ‘The Presentation of Self in Everyday Life’ en ‘Stigma: Notes on the Management of Spoiled Identity’. Hij was de 73e president van de American Sociological Association en wordt door The Times Higher Education Guide vermeld als de zesde meest geciteerde intellectueel in de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen.


16. George Herbert Mead (1863 – 1931)

De Amerikaanse psycholoog / socioloog Herbert Mead staat bekend om zijn theorie van het sociale zelf, die is gebaseerd op het centrale argument dat het zelf een sociaal emergent is. Herbert Mead was de pionier van symbolisch interactionisme, een theorie die de relaties tussen mensen in samenlevingen onderzoekt. Hij was een pionier in de ontwikkeling van symbolisch interactieperspectief en ontwikkelde het concept van het ‘ik’ en ‘ik’. Hij is ook een van de grondleggers van de sociale psychologie.


15. Charles Horton Cooley (1864 – 1929)

De Amerikaanse socioloog Charles Horton Cooley is vooral bekend om zijn theorieën over ‘The Looking Glass Self’. Hierin verklaarde hij dat onze zelfconcepten en identiteiten een weerspiegeling zijn van hoe andere mensen ons zien. Hij staat ook bekend om het ontwikkelen van de concepten van primaire en secundaire relaties. Hij was één van de oprichters en de achtste president van de American Sociological Association.


14. Herbert Spencer (1820 – 1903)

Spencer was een Britse socioloog die als een van de eersten het sociale leven beschouwde in termen van sociale systemen. Hij zag samenlevingen als organismen die een evolutieproces doormaakten dat vergelijkbaar was met dat van levende soorten. Spencer speelde ook een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het functionalistische perspectief.


13. Robert K. Merton (1910 – 2003)

De Amerikaanse socioloog Merton is één van Amerika’s meest invloedrijke sociale wetenschappers. Hij staat bekend om zijn theorieën over deviantie en om de concepten van ‘self-fulfilling prophecy’ en ‘rolmodel’ te ontwikkelen.


12. Pierre Bourdieu (1930 – 2002)

Bourdieu was een Franse socioloog en filosoof die veel heeft bijgedragen op het gebied van algemene sociologische theorie en het verband tussen onderwijs en cultuur. Hij baanbrekende terminologieën zoals habitus, symbolisch geweld en cultureel kapitaal, en hij staat bekend om zijn werk getiteld La distinction uit 1979.


11. Patricia Hill Collins (1948 – )

De Amerikaanse sociologe Hill Collins is tegenwoordig één van de meest gerespecteerde beoefenaars van het veld. Ze is een baanbrekende theoreticus en onderzoekt op het gebied van feminisme en ras. Hill Collins staat vooral bekend om het populariseren van het theoretische concept van intersectionaliteit, dat de nadruk legt op de kruisende aard van ras, klasse, geslacht en seksualiteit als systemen van onderdrukking. Ze heeft talloze boeken en wetenschappelijke artikelen geschreven. Enkele van de meest gelezen zijn ‘Black Feminist Thought’ en het artikel ‘Learning from the Outsider Within: The Sociological Significance of Black Feminist Thought’, gepubliceerd in 1986.


Top 10 – Belangrijkste sociologen aller tijden


10. C. Wright Mills (1916 – 1962)

De Amerikaanse socioloog Wright Mills staat bekend om zijn kritiek op zowel de hedendaagse samenleving als de sociologische praktijk, met name in zijn boek ‘The Sociological Imagination’ (1959). Hij studeerde ook macht en klasse in de Verenigde Staten, zoals blijkt uit zijn boek ‘The Power Elite’ (1956).


9. Michel Foucault (1926 – 1984)

Foucault was een Franse sociaal theoreticus, filosoof, historicus, publieke intellectueel en activist die vooral bekend was door zijn methode van ‘archeologie’ die onthulde hoe instellingen macht uitoefenen. Dit doen ze door discoursen te creëren die worden gebruikt om mensen te controleren. Tegenwoordig is hij een van de meest gelezen en geciteerde sociaal-theoretici, en zijn theoretische bijdragen zijn nog steeds belangrijk en relevant in de 21e eeuw.


8. Antonio Gramsci (1891 – 1937)

Gramsci was een Italiaanse politieke activist en journalist. Hij schreef een sociale theorie  terwijl hij van 1926–1934 gevangen zat door de fascistische regering van Mussolini. Hij bevorderde de theorie van Marx door zich te concentreren op de rol van intellectuelen, politiek en media bij het handhaven van de dominantie van de burgerlijke klasse in een kapitalistisch systeem. Het concept van culturele hegemonie is een van zijn belangrijkste bijdragen.


7. Alexis de Tocqueville (1805 – 1859)

De Tocqueville was een Franse socioloog die vooral bekend stond om zijn boek ‘Democracy in America’. De Tocqueville publiceerde veel werken op het gebied van vergelijkende en historische sociologie. Hij was zeer actief in de politiek en de politieke wetenschappen. Hij geldt als theoretisch grondlegger van het moderne politieke liberalisme en visionair. De Tocquevilles analyses worden door sommige mensen gezien als nog steeds geldend voor de moderne samenleving van nu.


6. W.E.B. Du Bois (1868 – 1963)

Du Bois was een Amerikaanse socioloog die vooral bekend staat om zijn studie over ras en racisme. Dit in de nasleep van de Amerikaanse burgeroorlog. Hij was de eerste Afro-Amerikaan die een doctoraat behaalde aan de Harvard University. Hij diende als hoofd van de National Association for the Advancement of Coloured People (NAACP) in 1910.

Zijn meest opmerkelijke werken omvatten ‘The Souls of Black Folk’, in waarin hij zijn theorie van ‘dubbel bewustzijn’ naar voren brengt. Verder is bekend zijn enorme boekdeel over de sociale structuur van de Amerikaanse samenleving, ‘Black Reconstruction’.


Top 5 – Belangrijkste sociologen aller tijden


5. Harriet Martineau (1802 – 1876)

Harriet Martineau door Richard Evans, 1834
Harriet Martineau door Richard Evans, 1834

Martineau is een vooraanstaande Britse schrijver en politiek activist. Zij is één van de eerste westerse sociologen en grondleggers van de discipline. Haar studie was gericht op de kruispunten van politiek, moraal en samenleving. Ze schreef veel over seksisme en genderrollen.


4. Max Weber (1864 – 1920)

Max Weber in 1894
Max Weber in 1894

De Duitse hoogleraar economie Max Weber was één van de grondleggers van de sociologie. Hij is ook één van de beroemdste sociologen in de geschiedenis. Hij staat bekend om zijn proefschrift van de protestantse ethiek. De protestantse werkethiek is een term voor de bij veel calvinisten gangbare opvatting dat hard werken God welgevallig is.

Om verschijnselen of ontwikkelingen in de samenleving met elkaar te kunnen vergelijken, zijn overdreven generalisaties noodzakelijk. Hiertoe construeer je zogenaamde ideaaltypen, die je vervolgens aan de werkelijkheid toetst. Het woord ideaaltype dient overigens niet te worden opgevat als een ideaalbeeld of utopie.

Tot slot heeft Weber als eerste het belang van waardevrijheid in de sociologie benadrukt. Dit is ook ook als het waardevrijheidspostulaat.

Het ideaaltype van de bureaucratie is een zakelijke, efficiënte en eerlijke manier van bestuur. Hierbij zijn nepotisme en willekeur zijn uitgesloten. Er gelden vaststaande regels zonder aanzien des persoons. Deze regels worden uitgevoerd door getrainde ambtenaren in een hiërarchische ordening.

Weber zag echter ook de nadelen: het is een onpersoonlijke machine, waarin de individuele vrijheid verloren gaat. Ook rationalisering in het algemeen heeft hij negatief omschreven in termen als ‘onttovering van de wereld’ en een ‘loden mantel’.


Top 3 – Belangrijkste sociologen aller tijden


3. Emile Durkheim (1858 – 1917)

Émile Durkheim
Émile Durkheim

De Franse socioloog Durkheim staatook  bekend als de ‘vader van de sociologie’. Hij zorgde dat sociologie een wetenschap werd. Een van zijn beroemdste werken is ‘Le suicide, étude de sociologie’. Hierin beschrijft hij de gemeenschappelijke kenmerken van mensen die zelfmoord plegen. Een ander belangrijk werk van hem dat zich richt op hoe de samenleving functioneert en zichzelf reguleert, is ‘De arbeidsverdeling in de samenleving’.


2. Karl Marx (1818 – 1883)

Karl Marx
Karl Marx

Duitse politieke econoom Marx is één van de beroemdste figuren in de oprichting van de sociologie. Hij staat bekend om zijn theorie van historisch materialisme. Dit richt zich op de manier waarop sociale orde, zoals klassenstructuur en hiërarchie, voortkomt uit het economische systeem van een samenleving.

Hij theoretiseerde deze relatie als een dialectiek tussen de basis en de bovenbouw van de samenleving. Enkele van zijn opmerkelijke werken, zoals ‘Het Manifest van de Communistische Partij’, werden samen geschreven met de Duitse filosoof Friedrich Engels (1820–1895). Een groot deel van zijn theorie is vervat in de serie delen getiteld Das Kapital.

Marx is één van de meest invloedrijke figuren in de geschiedenis van de mensheid. In een BBC-peiling in 1999 is hij door mensen van over de hele wereld ook uitgeroepen tot ‘denker van het millennium’.


1. Auguste Comte (1798 – 1857)

Belangrijkste sociologen aller tijden: Auguste Comte
Belangrijkste sociologen aller tijden: Auguste Comte

De Franse filosoof Comte staat bekend als de grondlegger van het positivisme. Het positivisme is de opvatting dat alleen de empirische wetenschappen geldige kennis opleveren. Kennis kan dus enkel verworven worden door het correct toepassen van de wetenschappelijke methode. Hierdoor wordt elke klassieke vorm van metafysica en andere kennisgronden verworpen. Kennis is alleen mogelijk aangaande de wereld der verschijnselen. Hem wordt het bedenken van de term sociologie teogeschreven.

Comte hielp bij het vormgeven en uitbreiden van het vakgebied van de sociologie. Hij legde veel nadruk op zijn werk rond systematische observatie en sociale orde.