Advertentie

Beroemdste kunstwerken van Marcel Duchamp – De top 10

De Fransman Marcel Duchamp (Blainville-Crevon, 28 juli 1887 – Neuilly-sur-Seine, 2 oktober 1968) werkt aanvankelijk als kunstschilder en later als beeldhouwer. Hij is zowel futurist, dadaïst modernist en surrealist. In zijn latere leven is hij zelfs ook nog schaakgrootmeester. Duchamp is een bijzonder mens. Zie hier de beroemdste kunstwerken van Marcel Duchamp.

Advertentie

Wat is kunst?

Marcel Duchamp is een van de eersten die een alledaags voorwerp presenteert als een kunstwerk, een zgn. readymade. Dit was een mijlpaal voor de hedendaagse beeldende kunst en Duchamp riep hiermee kunstfilosofische vragen op over de aard en functie van kunst. Zijn oeuvre is van grote invloed op latere ontwikkelingen in de moderne kunst zoals conceptuele kunst en minimal art.

Hij is samen met Picasso, Kandinsky en Matisse de grootvader van de hedendaagse kunst. Ook waar het om de nieuwere kunstvormen als installaties en conceptuele kunst. Hij in alle richtingen, zelfs in de richting van de videokunst, met zijn film Anemic Cinema zeer belangrijke vernieuwende stappen heeft gezet.


Lees hier ->>> meer over kunst op deze website…
Hier ->>> vind je 100 beroemdste schilders aller tijden op deze website…
Zie hier ->>> ook de de 100 beroemdste schilderijen aller tijden op deze website…

De 10 beroemdste kunstwerken van Marcel Duchamp


Nu descendant un escalier (N°2) / Naakt de trap aflopend nr. 2 (1912) – Marcel Duchamp

Beroemdste kunstwerken van Marcel Duchamp
Beroemdste kunstwerken van Marcel Duchamp

Naakt de trap aflopend nr. 2 is één van de klassiekers uit het modernisme. Vóór de eerste presentatie op de Salon des Indépendants in Parijs in 1912 is het door de kubisten afgewezen als te futuristisch. Het schilderij is vervolgens getoond en belachelijk gemaakt op de Armory Show in 1913.

Te vinden in Philadelphia Museum of Art: Collectie van Louise en Walter Arenberg


3 stoppages étalon / 3 standaard onderbrekingen (1913-14) – Marcel Duchamp

Kunst krijgt een wetenschappelijke gedaante in dit ingewikkelde stuk. De verschillende componenten zijn netjes weergegeven naast of ingesloten in een op maat gemaakte houten kist. Het werk leest als een visuele demonstratie van de werking van het toeval. Duchamp laat drie draden, die precies één meter lang zijn, van een hoogte van één meter vallen.

Vervolgens registreert hij zorgvuldig de willekeurige omtrek van de gevallen draad op canvas, glas en hout. Toeval  dicteerde ook zijn titelkeuze. Duchamp stuitte op het woord stoppage, Frans voor het ‘onzichtbare herstellen’ van een kledingstuk. Dit gebeurde nadat hij langs een uithangbord met naaibenodigdheden was gelopen.

Te vinden in The Museum of Modern Art


Le Grand Verre / Het grote glas (1915-1923) – Marcel Duchamp

Le Grand Verre / Het grote glas (1915-1923) - Marcel Duchamp
Le Grand Verre / Het grote glas (1915-1923) – Marcel Duchamp

La mariée mise à nu par ses célibataires, même of Le Grand Verre is geïnspireerd door het gebruik van homofonen van auteur Raymond Roussel. Dit zijn woorden die hetzelfde klinken maar verschillende betekenissen hebben. Duchamp nam vaak zijn toevlucht tot woordspelingen en dubbele betekenissen in zijn werk.

Met Le Grand Verre probeert hij een kunstwerk te maken dat zowel visueel ervaren kan worden als gelezen als tekst. Na het bijwonen van een uitvoering van Roussel’s Impressions d’Afrique, begint Duchamp aan een sculpturale opeenstapeling als een soort podium.

Voorlopige studies voor dit werk zouden bijna drie meter lang zou zijn geweest. Ze omvatten afbeeldingen van een geabstraheerde ‘bruid’ die wordt aangevallen door machine-achtige figuren. De constructie tussen de twee glazen panelen is waarschijnlijk ook geïnspireerd door de studie van Duchamp naar de fysica-theorieën van de wiskundige Henri Poincaré.

Te vinden in Philadelphia Museum of Art


Fontaine / Bron (1917) – Marcel Duchamp

Fontaine / Bron (1917) - Marcel Duchamp
Fontaine / Bron (1917) – Marcel Duchamp

Dit is de meest beruchte van de readymades en is voorgelegd aan de Society of Independent Artists uit 1917 onder zijn pseudoniem R. Mutt. De aanvankelijke R stond voor Richard, Frans jargon voor ‘zakken met geld’. Dit terwijl Mutt verwijst naar JL Mott Ironworks, het in New York gevestigde bedrijf, dat het urinoir van porselein vervaardigde.

Het werk is door de Society afgewezen omdat men het immoreel vond. Critici verdedigden het werk omdat het een object nu een nieuwe betekenis krijgt. Fontaine test de grenzen van wat een kunstwerk is en opent nieuwe wegen. Wat begon als een ingewikkelde grap om de Amerikaanse avant-garde-kunst leuk te maken, blijkt nu één van de meest invloedrijke kunstwerken van de 20e eeuw te zijn.

Te vinden in Philadelphia Museum of Art


De 10 beroemdste kunstwerken van Marcel Duchamp


L.H.O.O.Q (1919) – Marcel Duchamp

L.H.O.O.Q (1919) - Marcel Duchamp
L.H.O.O.Q (1919) – Marcel Duchamp

Marcel Duchamps L.H.O.O.Q is een gewijzigde ansichtkaartreproductie van Mona Lisa van Leonardo Da Vinci. Duchamp tekent haar met een snor en geeft het kunstwerk een nieuwe naam. De titel slaat op de Franse uitspraak van de letters ‘Elle a chaud au cul. Dit kan worden vertaald als ‘Ze heeft een hete kont.’

Door de Mona Lisa te voorzien van mannelijke trekken, verwijst hij naar de vermeende homoseksualiteit van Leonardo Da Vinci. Duchamp keert genderrollen om. Deze komen later ook naar voren in Man Ray’s portretten van de kunstenaar verkleed als zijn vrouwelijke alter ego, Rrose Selavy.

Duchamp als zijn vrouwelijke alter ego Rrose Sélavy, gefotografeerd door Man Ray in 1921
Duchamp als zijn vrouwelijke alter ego Rrose Sélavy, gefotografeerd door Man Ray in 1921

Te vinden in Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam


Fresh Widow (1920) – Marcel Duchamp

Fresh Widow (1920) - Marcel Duchamp
Fresh Widow (1920) – Marcel Duchamp

Dit miniatuurmodel van een traditioneel Frans raam is door een timmerman in New York voor Duchamp gemaakt. De titel, ‘COPYRIGHT ROSE SELAVY 1920’, zou een verwijzing zijn naar de Eerste Wereldoorlog. Deze oorlog veranderde wellustige of ‘frisse’ jonge echtgenotes in weduwes. Om de rouw weer te geven zijn de acht ruiten bedekt met zwart gepolijst leer, dat het uitzicht volledig blokkeert. Hierdoor ontstaat een beeld van verwoesting met het idee van schilderen als een venster op de wereld te laten zijn.

Te vinden in Tate Modern, London


Rotary Demisphere (1925) – Marcel Duchamp

Rotary Demisphere (1925) - Marcel Duchamp
Rotary Demisphere (1925) – Marcel Duchamp

Gebaseerd op een eerder model waarmee Duchamp en Man Ray in 1920 hadden geëxperimenteerd, bestaat Rotary Demisphere uit een bol van wit papier-maché. De bol is gemonteerd op een met fluweel beklede schijf die doet denken aan de ringen van Saturnus. Ze is bedekt met zwarte concentrische cirkels die zijn gerangschikt om een spiraal te vormen. Die lijkt te pulseren tijdens het draaien.

De inscriptie luidt: ‘RROSE SELAVY ET MOI ESQUIVONS LES ECCHYMOSES DES ESQUIMAUX AUX MOTS EXQUIS’. ‘Rrose Selavy en ik ontwijk de blauwe plekken van de Eskimo’s met prachtige woorden’. Deze zin vervoert geestig het hypnotische visuele effect verbaal door een complex van echoënde geluiden.

Te vinden in The Museum of Modern Art


La Boite-en-Valise / De doos in de koffer (1935 – 1941) – Marcel Duchamp

La Boite-en-Valise / De doos in de koffer (1935 - 1941) - Marcel Duchamp
La Boite-en-Valise / De doos in de koffer (1935 – 1941) – Marcel Duchamp

Net als een koffer van een reizende verkoper, is deze Boite-en-Valise één van de vierentwintig edities van een lederen koffer. In de koffer zitten negenenzestig miniatuurreproducties van de kunstwerken van Duchamp. Elke doos bood verschillende, met de hand ingekleurde kunstwerken aan de binnenkant van het deksel.

Dit werk is een voorbeeld van het gebrek aan grenzen tussen origineel en reproductie die Duchamp ontwikkelt met zijn readymades. De doos functioneert ook als een draagbaar museum. Duchamp maakt het voor zijn verhuizing naar New York in 1942 en omvat selecties van zijn werk dat tot die datum was gemaakt. La Boite-en-Valise doet denken aan het ‘museum zonder muren’ van André Malraux.

Te vinden in Fogg Museum


De 10 beroemdste kunstwerken van Marcel Duchamp


Étant donnés / Gegeven (1946-66) – Marcel Duchamp

Étant donnés / Gegeven (1946-66) - Marcel Duchamp
Étant donnés / Gegeven (1946-66) – Marcel Duchamp

Achter een zware houten deur, gevonden in Spanje en verscheept naar New York, bestaat dit werk uit een diorama bekeken door twee ooggaten. Het tafereel toont een naakte vrouw, mogelijk dood, met gespreide benen en een verlichte gaslamp. Een bergachtig landschap, gebaseerd op een foto van Duchamp in Zwitserland, maakt de achtergrond. Étant donnés, gebouwd in het geheim over een periode van meer dan twintig jaar, is wel het tweede grootste werk van Duchamp.

Hij maakte een volledige handleiding voor de installatie. Op het eerste gezicht is het een directe verwijzing naar het schilderij van Courbet, Origine du Monde (1866). Maar het kan ook worden gezien als een reflectie op de grenzen tussen kunstenaar en toeschouwer. Dit om het zelfbewustzijn vragen te stellen, of als meditatie over spirituele doelen door de symboliek van een verlichte lamp.

Te vinden in Philadelphia Museum of Art


Prière de Toucher / Aanraken alstublieft (1947) – Marcel Duchamp

Prière de Toucher / Aanraken alstublieft (1947) - Marcel Duchamp
Prière de Toucher / Aanraken alstublieft (1947) – Marcel Duchamp

Dit stuk is ontworpen door Duchamp om de internationale surrealistische tentoonstelling van 1947 te begeleiden die hij samen met André Breton co-cureerde. Voor de tentoonstellingscatalogus hebben Duchamp en de surrealistische kunstenaar Enrico Donati 999 boeken gemaakt.

Het bijzondere waren de handgekleurde schuimrubberen borsten, op zwart fluweel gelijmd op de verwijderbare boekomslagen. Deze catalogus en de tentoonstelling markeren Duchamps thematische overlap met de surrealisten, namelijk een obsessie met erotiek.


advertentie